woensdag 28 januari 2009

Eureka's los te bekijken!

Vanaf nu zijn alle leukste, grappigste en meest opvallende eureka's ook los te bekijken op ons eigen vimeochannel!

Klik hier!

dinsdag 27 januari 2009

De Herchel-ruimte telescoop

Bijna is hij klaar om gelanceerd te worden en daarna drie jaar lang beelden te maken van de diepste uithoeken van de Kosmos: De Herschel- ruimte telescoop. De telescoop wordt in Nederland gebouwd en de belangrijkste instrumenten aan boord zijn van Nederlands ontwerp en makelij.


Sterrenkundigen over de hele wereld kijken reikhalzend uit naar beelden van natuurverschijnselen waar we nu alleen een vaag idee van hebben, zoals de geboorte van nieuwe sterren en sterrenstelsels. Maar wat voor een beelden verwachten ze van de Herchel-telescoop?



In deze animaties zie je hoe intergalactische gaswolken nieuwe sterren máken (met dank aan Prof. Matthew Bate, University of Exeter UK). Dit zijn allemaal animaties, maar het is de bedoeling dat de Hetchel telescooop binnenkort echte beelden maakt van dit soort ongelooflijke natuurverschijnselen.

Meer weten over de Herchel-telesoop?
Ga naar de ESA homepage

Wat herinneren kinderen zich later van het drama in België?

Vorige week werd het Belgische Dendermonde opgeschrikt door een gruwelijke steekpartij op de babyafdeling van een crèche. Bij de steekpartij kwamen twee baby's en een volwassen begeleider om het leven, en nog eens tien andere baby's raakten gewond.



Wat kunnen de kinderen uit de crèche in België zich later herinneren van de dramatische gebeurtenissen? En zullen ze er hun hele leven een traumatische herinnering aan overhouden? Nieuwslicht vroeg het aan neuropsycholoog Jaap Murre.

Herkent u deze geluiden?

Het portier van een duurdere Duitse auto maakt het geluid van een dichtslaande kluisdeur. Dat roept een degelijk en betrouwbaar gevoel bij de bestuurder op. Dat komt niet omdat die deur beters of anders is dan de deur van een goedkope Koreaanse auto, maar omdat geluidsdesigners heel lang gesleuteld hebben aan die deur om dat geluid te krijgen. Ook het geluid van een wasmachine, een staatmixer en een Senseo koffiezetapparaat wordt nauwkeurig ontworpen zodat het geluid de consument precies het juiste gevoel geeft. Elif Ozcan van de TU Delft onderzocht welke associaties en gevoelens mensen krijgen van het geluid van allerlei producten.

Kunt u de volgende geluiden herkennen?
En welke associaties roept het bij u op?
Sample 1
Sample 2
Sample 3
Sample 4
Sample 5

Depressieve muizen

Muizen hebben ook wel eens een dipje. Net als bij mensen bieden antidepressiva en therapie uitkomst. Maar wat blijkt? Medicijnen en therapie blijken heel andere effecten op de hersenen te hebben.

Eureka's los te bekijken!

Bekijk nu alle eureka filmpjes los online!



Klik hier voor meer filmpjes!

woensdag 21 januari 2009

Waarom is ijs glad?

In Nieuwslicht aflevering 9 legde oud Olymisch schaatser en doctor fysische chemie Marnix ten Kortenaar uit waarom ijs glad is. Marnix legt uit dat ijs glad is omdat ijs een toplaag heeft van bewegende moleculen. Er zijn namelijk moleculen die half aan het ijs gevroren zitten en de lucht in vervluchtigen. En er zijn waterdampmoleculen in de lucht die aan het ijs willen vriezen. Dit maakt dat er een laagje is net boven en in de toplaag van het ijs dat bestaat uit op en neer bewegende moleculen. Die bewegingen maken dat ijs glad is.

Reactie 1 - De gladheid komt door een vloeibaar laagje

Niet iedereen was het met de verklaring van Marnix eens. Als reactie op zijn uitleg wees een kijker ons op de theorie dat de druk van het ijzer van een schaats op het ijs zorgt voor een vloeibaar laagje, waardoor het ijzer door het ijs zakt.
In aflevering 10 lieten wij een proef zien waarin zichtbaar is dat een ijzerdraad, met aan beide kanten gewichten, door een blok ijs zakt. Het zou bewijzen dat een flinterdun vloeibaar laagje tussen ijs en schaats verantwoordelijk is voor het feit dat je kunt schaatsen en dus voor het feit dat ijs glad is.













Marnix sprak deze theorie echter weer tegen, door te laten zien dat ijs niet meer glijdt bij een temperatuur van min 30 graden celsius. Volgens Marnix is dat omdat moleculen bij zo’n lage temperatuur niet meer de lucht in vervliegen. Dit geeft minder beweging in de toplaag en dat maakt het ijs minder glad.


Reactie 2 - IJzer geleid warmte!

Deze week reageerde kijker Youp Mol op de theorie van Marnix door zelf de proef te doen waarbij een ijzerdraad door een blok ijs zakt. Hij deed dit bij 18 graden C en bij 2 graden C. Het bleek dat bij 18 graden de draad sneller door het ijs zakt dan bij 2 graden. Zijn verklaring is dat ijzer een goede geleider is van warmte. IJzer neemt warmte op van de omgeving.

De proef bij 2 graden:



De proef bij 18 graden:



Uiteraard hebben we Marnix weer gevraagd om te reageren op deze test. Volgens Marnix staaft dit experiment zijn theorie. Immers, de warmte van het ijzer zorgt ervoor dat de moleculen in de toplaag sneller bewegen en hierdoor wordt het ijs dus gladder.

Volgens Marnix is het een algemeen hardnekkig geloof dat de warmte noodzakelijkerwijs een flinterdun laagje water maakt, wat het ijs gladder zou maken. "Het ijs is gewoon glad uit zichzelf!”

Warme schaatsen zijn sneller!

In reactie op de proef van Youp Mol bevestigt Marnix de stelling dat een warmere schaats sneller is op ijs dan een koude schaats.

Op de Olympische Spelen in 2006 in Turijn heeft Marnix Erwin Wennemars zelfs aangeraden om zijn schaatsen vlak voor de wedstrijd even op een handdoekje te leggen. De ijzers zouden er niet door afkoelen, wat wel het geval is wanneer hij de schaatsen op de baan zou leggen. Omdat ijzer warmte goed geleid zou de warmte gedurende de 500 meter sprint goed behouden blijven in de schaats. De schaats zou de moleculen in het ijs onder de schaats sneller doen laten bewegen, waardoor het ijs gladder en dus sneller is. Helaas had Wennemars het niet helemaal begrepen, want hij legde zijn
schaatsen wel op een handdoekje, maar dat handdoekje vervolgens weer op het ijs, waardoor de schaatsen niet echt warmer werden!

















Niet alleen Marnix en Erwin zijn op de hoogte van dit slimme trucje. Dat schaatsen met warme ijzers sneller gaan, is ook bekend bij de internationale schaatsbond. In de officiele schaatsregelementen vermelden zij dan ook expliciet: "In particular, it is not permitted to heat the blades of the skates from any external source or by means of any artificial mechanisms."

Zie voor het officiele schaatsreglement: http://www.isu.org./

Wat denkt u?

Heeft u nog iets toe te voegen aan deze discussie?
Schroom niet om uw eigen theorie of proefje in te sturen, waarmee u kunt aantonen waarom ijs glad is!

Op de redactie zijn we benieuwd naar uw ideeen!

Waarom is ijs glad?

In aflevering 9 legt Marnix ten Kortenaar waarom ijs glad is. Zijn theorie heeft voor flink wat discussie gezorgd tussen Marnix Ten Kortenaar en onze kijkers! Heeft u nog wat toe te voegen aan deze discussie?
Bekijk hier de verschillende reacties en theorieen!