vrijdag 29 januari 2010

Klimaatwetenschap

De reputatie van het International Panel on Global change is in hoog tempo aan het afbrokkelen. Het rapport uit 2007 waarin het IPCC alarmerende gevolgen voor de planeet voorspelt als de uitstoot van CO2 niet wordt teruggedrongen blijkt fouten in inhoud en in onderbouwing te vertonen.

De problemen begonnen toen e- mails van een groep klimaatwetenschappers uitlekten. De mails onthulden dat wetenschappers actieve pogingen deden om kritiek op hun onderzoek te onderdrukken. Wetenschappelijke achtergrondinformatie werd opzettelijk niet gedeeld met critici en feiten die niet in het betoog van de onderzoekers pasten, werden weggemoffeld.

De opvallende bewering dat de gletsjers in de Himalaya binnen 25 jaar zouden zijn gesmolten bleek onjuist. De 40 procent van de wereldbevolking op het Indiase subcontinent kunnen rustig ademhalen: voorlopig droogt de Ganges nog even niet uit. Maar IPCC voorzitter en Nobelprijswinnaar Rajenda Pachauri heeft inmiddels wel miljoenen euro’s aan onderzoekssubsidie opgestreken.

De bewering dat een groot deel van de Amazonedelta zou veranderen in een dorre Savanne bleek op geen enkel wetenschappelijk onderzoek te berusten, maar op een rapport van een milieuactivist en een journalist.

In de uitzending van 28 januari legt geoloog prof. Salomon Kroonenberg uit dat de mens CO2 aan de atmosfeer heeft toegevoegd, maar dat er ook andere oorzaken kunnen zijn voor het geleidelijk stijgen van de wereldwijde temperatuur dan het handelen van de mens.

Salomon Kroonenberg verteld smakelijk over de manipulatieve praktijken van klimaatwetenschappers. Wat doe je als klimaatonderzoeker als een kritische collega je berekeningen nog eens wil narekenen?

Salomon Kroonenberg over gegevens uitwisselen from Nieuwslicht VARA on Vimeo.



En dat is nog lang niet alles. Sinds de film An Inconvenient Truth van Al Gore zijn klimaatbeleid en energiebesparing aan elkaar gekoppeld. Als de theorie over Global warming inderdaad op drijfzand blijkt te staan zijn klimaat en energie een onontwarbare kluwen geworden.

Salomon Kroonenberg over An Inconvenient Truth from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

donderdag 28 januari 2010

De e-reader krijgt kleur


Je kunt er honderden boeken in opslaan en het scheelt je daardoor kilo's bagage als je op reis gaat: het elektronische boek. In Amerika worden bij online-boekwinkel Amazon al meer elektronische exemplaren verkocht dan gewone boeken. En ook in Nederland winnen e-books razendsnel aan populariteit Het beeld is tot nu toe zwart- wit, maar een Nederlandse uitvinding biedt wellicht de volgende stap in de e-reader technologie: het kleuren- en videoscherm.

Fabrikanten claimen dat elektronisch papier net zo lekker leest als echt papier. Doordat de apparaten geen gebruik maken van achtergrondverlichting, zoals een computerscherm of mobiele-telefoonscherm wel doet, word je er minder moe van. En het beeld dat je met 'digitale inkt' creëert, hoeft niet constant ververst te worden, zoals bijvoorbeeld bij een lcd-scherm wel moet. Dat komt doordat elektronische inkt met piepkleine pigmentbolletjes werkt, die in een vloeistof zweven. Maar hoe werkt dat dan? Welke technologie zit daar dan precies achter? In Nieuwslicht van 28 januari leggen we uit waarom een elektronisch boek op echt papier lijkt.

Maar aan digitale inkt zoals we het nu kennen, kleven ook nadelen: het kan alleen zwart-wit-beelden weergeven en is bovendien vrij traag. Het Nederlandse bedrijf Liquavista komt nu met een compleet nieuwe technologie: elektrowetting. Een technologie die sneller is dan de traditionele elektronische inkt en bovendien kleuren en video kan weergeven. Nieuwslicht is bij deze ontwikkelaars op bezoek gegaan en hoort alles over de laatste ontwikkelingen. Kijk de uitzending terug om te zien wat we allemaal te weten zijn gekomen!

Interessante links over de e-reader:

Informatie over allerlei e-readers

Site van de kleuren e-reader

Video's over de e-reader

Help de wetenschap! Maak zelf foto's van Mars

Dit zijn spectaculaire beelden van Mars, gemaakt door de HiRISE, een hoge-resolutiecamera aan boord van een satteliet die om de planeet heen draait. Amerikaanse wetenschappers gebruiken die foto's om het oppervlak van Mars te bestuderen. Maar ze hebben wel een probleem, want zoek maar eens de meest interessante plekjes uit om te bestuderen, als je kan kiezen uit grofweg honderdvijftig miljoen vierkante kilometer Marsoppervlak...

Daarom vragen ze jouw hulp. Als je inlogt op hun site, kun je de planeet bekijken met behulp van Google maps. En denk je een stukje te zien wat nu echt eens van dichtbij bekeken zou moeten worden, dan geef je dat door aan de onderzoekers. Zij bekijken je suggestie en als ze het met je eens zijn, fotograferen ze dat stukje Mars. Je kan de foto vervolgens ook zelf downloaden….en bijvoorbeeld aan je muur hangen!

Foto's van Mars:














Interessante links:

Meer foto's van Mars gemaakt door HiRISE

Google Maps van Mars

Beelden van de satelliet die om Mars heen draait

Welke beweringen van klimatologen zijn onbetwistbaar juist?

Het IPCC, het klimaatbureau van de Verenigde Naties en winnaar van de Nobelprijs voor de vrede is hard bezig haar gezag te verliezen.
Nadat uit uitgelekte emails bleek dat Britse wetenschappers het beeld van klimaatveranderingen belangrijker leken te vinden dan de feiten bleek deze week dat er totaal ongefundeerde voorspellingen over het verdwijnen van gletsjers in de Himalaya, het verdwijnen van het regenwoud en het ontstaan van tornado´s in de rapportages van het het IPCC staan.

Nieuwslicht vraagt aan geoloog Salomon Kroonenberg van de Konklijke Academie van Wetenschappen of er nog iets over is van de klimaatwetenschap.

dinsdag 26 januari 2010

Maakt techniek uit Avatar schaatsers beter?

Afgelopen uitzending in Nieuwslicht (28 januari) hebben we getest of schaatsters nog beter kunnen schaatsen door een techniek uit de film en gamewereld. Ir. Daniel Roetenberg heeft namelijk een pak voor het bedrijf Xsens ontwikkeld op basis van de zogeheten Motion Capture techniek (ook gebruikt in de film Avatar!).

Voor de reportage kun je de uitzending terug kijken op onze website.

En kijk het volgende filmpjes voor extra beelden die níet op televisie vertoond zijn!

Menno krijgt schaatsles from Nieuwslicht VARA on Vimeo.


Menno krijgt nog meer schaatsles from Nieuwslicht VARA on Vimeo.



Voor meer informatie over het bedrijf Xsens volg deze link.
En wil je meer weten over de schaatsers uit onze reportage? Check de website van Gewest Zuid-Holland.

De wetenschap achter James Camerons Avatar

In onze volgende uitzending (28 januari) leggen we uit hoe door middel van MVN schaatspakken metingen gedaan kunnen worden die ervoor zorgen dat er uiteindelijk beter geschaatst kan worden. In deze pakken zitten sensoren die ook gebruikt worden in games en films als Avatar. Om alvast warm te draaien voor onze reportage over MVN pakken, kijk het filmpje over 'de wetenschap achter Avatar'.



Zie ook 'the making of' Nieuwslicht: MVN pakken voor een kijkje achter de schermen.

maandag 25 januari 2010

Uitverkoop bij NASA!

Spaceshuttle verkoop bij NASA. De goed verzorgde en van airco voorziene ruimteveren staan te koop als ze klaar zijn met het bouwen van het international space station. Voor 20 miljoen euro is er een van jou. De hoofdmotoren van de shuttles, die kun je gewoon gratis komen ophalen. Het transport moet je wel zelf betalen.

Lancering van Endeavour voor werkzaamheden aan het International Space Station. from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

Uw hond is de beste waarschuwing voor een aardbeving! from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

vrijdag 22 januari 2010

Testen voor aardbevingbestendige huizen

In uitzending 2 van Nieuwslicht (21 januari) behandelden we de aardbeving op Haïti. Kijkt u naar het volgende filmpje om te zien hoe specialisten testen uitvoeren voor het bouwen van aardbevingbestendige gebouwen.

Testen voor aardbevingbestendige huizen from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

Antwoord van De Friesche Elf Steden op tip van onze kijker!

De Friesche Elf Steden hebben gereageerd op de tip van onze kijker over het redden van de elfstedentocht. Hieronder hun reactie!

Geachte van Dooren,

Wij hebben uw brief van 17 januari 2010 in goede orde ontvangen. Als eerste dank voor uw meedenken. Wegens de sneeuw op het ijs hebben we de afgelopen periode ontzettend veel ideeën mogen ontvangen van enthousiaste meedenkers. Het bestuurlijk uitgangspunt is echter dat het menselijk ingrijpen beperkt moet blijven tot de ijstransplantaties (bestaand natuurlijk gevormd ijs van de ene plaats verwijderen en naar de andere plaats toe brengen). Uw voorstel gaat in dat opzicht een stapje verder. De ijsblokken zijn dan al op voorraad. Hoe inventief uw idee ook is, het bestuur blijft zich beperken tot de genoemde ijstransplantaties zoals die zich ook in 1997 hebben voorgedaan.

Vertrouwende u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet,

Sybe Bruining

Ambtelijk Secretaris De Friesche Elf Steden

donderdag 21 januari 2010

Herkennen we aardig gedrag?

In aflevering 2 (21 januari) van Nieuwslicht hebben we getest of Nederlanders aardigheid herkennen. Dr. Susanne Piët verteld ons meer over aardigheid. Ben je nieuwsgierig geworden? Check dan haar website!


Elisabeth in gesprek met dr. Piët


De "aardigheids-test"

Simulatie van een aardbeving met een testhuis

video

Binnenkant van testhuis bij nabootsing aarbeving

video

dinsdag 19 januari 2010

De wetenschappelijke expeditie naar Antartica

In de eerste uitzending van Nieuwslicht spraken we met Utrechtse paleoklimatologen Henk Brinkhuis en Peter Bijl. Op 8 januari vertrokken zij, samen met 30 andere wetenschappers, vanuit Nieuw Zeeland op het boorschip Joides Resolution voor een unieke wetenschappelijke expeditie naar Antartica.

Gedurende het seizoen van Nieuwslicht houden we jullie op de hoogte van hun bevindingen en avonturen. Houd dus regelmatig onze site en de uitzendingen in de gaten!

Voor meer informatie, volg deze link.


Prof. Dr H. Brinkhuis voor het boorschip.

Tip van de kijker!

Naar aanleiding van onze reportage over het redden van de elfstedentocht in uitzending 1 van Nieuwslicht (14 januari), heeft een kijker ons gemaild met nog een tip om de tocht der tochten te redden.

Bestuur Koninklijke Vereniging
De Friesche Elf Steden
Postbus 569.
8901 BJ Leeuwarden.

Geacht Bestuur,

Regelmatig kom ik artikelen tegen over “hoe maak je de ijsvloer steviger”.
Het betreft vaak de zwakke open plekken, door wind en onder de bruggen.
De VARA liet op donderdag 14 januari een poging zien in het programma “Nieuwslicht”, echter het resultaat was niet in overeenstemming met de verwachtingen.

Ik denk dat de oplossing voor deze problematiek veel eenvoudiger en goedkoper is op te lossen en wel door het volgende te doen.

1. Maak een mal van bv. 1.00m breed, 2.00m lang en 15 cm hoog.
2. Vul deze mal met water.
3. Vries deze mal in een diepvriesruimte bij bv – 20 C.
4. Ontdooi de ijsschots uit de mal.
5. Herhaal deze methode zoveel als er schotsen nodig zijn.
6. Stapel de ijsschotsen dmv balkjes los op een palet.
7. Op 2m2 vloeroppervlakte kunnen minstens 10 schotsen staan, is 20m2 ijsvloer.
8. Op 50m2 vloeroppervlakte kunt u bijna 1000m2 ijsvloer opslaan.
9. De kosten voor opslag zal niet hoog zijn.
10. Leg in november een voorraad voor de eerst komende Elfstedentocht klaar en u kunt ze makkelijk naar de daar toe gewenste plekken met een helftruk aanbrengen.
11. Tref eventueel voorzieningen in de schotsen bij het invriezen, zodat ze koppelbaar gemaakt kunnen worden.

Mogelijk geeft bovenstaande u een oplossing voor de problematiek waar u iedere keer weer mee te maken krijgt.
Ook te gebruiken om “kluunplaatsen” te verbeteren.

Ondergetekende is erg benieuwd of bovenstaande een mogelijkheid is en kijk uit naar een reactie.
Met vriendelijke groet,

F.W.K.M. van Dooren

Preview uitzending 2: Kunstgras!

In de volgende uitzending van Nieuwslicht (21 januari):

Om te zorgen dat kunstgras niet tot meer blessures en tot een ander spelletje leidt heeft de internationale voetvalbond normen opgesteld waar het materiaal aan moet voldoen.
Ballen mogen niet te hoog stuiten, ze mogen maar een bepaalde afstand rollen. En als een speler een snelle draai maakt, moet zijn voet meedraaien en niet blijven staan, anders zou hij zijn knie- en enkelbanden kan scheuren. Nieuwe normen voor een nieuw materiaal houdt in dat je ook nieuwe meetmethoden moet ontwikkelen. Nieuwslicht laat zien hoe er gemeten wordt.

Stichting Rino

In uitzending 1 van Nieuwslicht (14 januari) hebben we door middel van verschillende technieken gekeken of we het ijs kunnen verbeteren onder bruggen zodat de elfstedentocht gered kan worden. Wij werden daarbij geassisteerd door stichting Rino. Met 60 liter stikstof gingen zij met het ijs aan de slag.

Rino is een stichting van Leidse studenten die scholen over het hele land bezoekt om daar haar show Freezing Physics voor klassen op te voeren. Stichting Rino heeft tot doel het gat te dichten tussen de natuurwetenschap en het (jonge) publiek. De stichting wil op een positieve manier het publieke beeld aanpassen van de natuurwetenschap en dat van de wetenschapper in het bijzonder.
Aan de middelbare scholier wordt niet alleen laten zien dat natuurwetenschap mooi, interessant en zeker ook leuk is, maar ook dat jonge studenten, generatiegenoten van de scholier, hebben gekozen voor een bèta-studie en daar plezier aan beleven.
Met het demonstreren van spectaculaire natuurkundige experimenten tijdens Freezing Physics wordt de aandacht getrokken en uitgelegd hoe de aanwezige natuurkundige verschijnselen werken.

Kijk op hun site voor meer informatie over Rino en om Freezing Physics te boeken voor uw school.

vrijdag 15 januari 2010

Winkel robot

Kunnen we de elfstedentocht redden?

Dun ijs onder bruggen kan ervoor zorgen dat de tocht der tochten toch nog niet doorgaat. Valt hier iets aan te doen? Nieuwslicht onderzoekt met een hoogleraar stromingsleer en een hoogleraar chemie of technische ingrepen het ijs stevig genoeg kunnen maken om veilig onder een brug door te schaatsen.

Hoogleraar stromingsleer aan de TU Delft Boersma oppert dat het beter zou zijn als vaarwegen onder bruggen bij matige vorst een dam krijgen zodat de stroming stopt. Stroming is in de trechtervorm die het water bij de meeste bruggen heeft sterker dan op open water en dat zorgt door vermenging van steeds weer nieuw warm water voor slechtere bevriezing. Verder stelt Boersma voor de warme lucht die vrijkomt bij het afkoelen van het water beter af te voeren. Door de koude wind met een plastic scherm in de vorm van een trechter voor de brug te spannen hoopt hij de lucht onder de brug zo af te koelen dat het ijs dikker wordt.

Hoogleraar industriële chemie van de TU Delft Geertjan Witkamp gebruikt industriële koude om het ijs te doen bevriezen. Koolstofdioxide (CO 2) in vaste vorm, bijvoorbeeld uit een poederblusser, is 79 graden onder nul. Als een flinke lading vaste CO2 het op het ijs ‘smelt’ onttrekt het warmte aan het water waardoor dat gemakkelijk bevriest. Vast koolstofdioxide is minder geschikt om in water te gooien, omdat het ijs dat zich vormt nogal bros en zacht van structuur is.
Voor het zwaardere werk gebruikt Witkamp vloeibare stikstof. 179 graden onder nul. Eenmaal op het ijs aangebracht zorgt de stikstof voor onmiddellijke bevriezing. Lastig is dat stikstof vrijwel direct overgaat in gasvorm en de meeste koude dus via de lucht ontsnapt. Net als bij koolstofdioxide zorgt stikstof op de manier die wij gebruiken voor nogal bros ijs. Onder een harde bovenlaag vormen zich bellen met lucht en stikstof, die het ijs niet direct steviger lijken te maken.

donderdag 14 januari 2010

'The making of' Nieuwslicht - MVN pakken

Zie de foto's voor een kijkje achter de schermen bij Nieuwslicht. Menno test hoe MVN pakken werken. Door middel van sensoren (die ook in games gebruikt worden!) komen we veel informatie te weten over schaatsen. En hóe we beter kunnen schaatsen!




Deze week in Nieuwslicht (14 januari)

''The making of' Nieuwslicht - het redden van de elfstedentocht

In de eerste aflevering van Nieuwslicht onderzoeken we met een hoogleraar stromingsleer en een hoogleraar chemie of technische ingrepen het ijs stevig genoeg kunnen maken om veilig onder een brug door te schaatsen. Dun ijs onder bruggen zorgt er namelijk voor dat de elfstedentocht niet door zou kunnen gaan.

Zie de foto's om te kijken hoe we dit getest hebben. En kijk natuurlijk vanavond naar Nieuwslicht om 21.00 uur op Ned.3 om het hele filmpje te zien!

Professor Witkamp probeert water sneller te laten bevriezen met koolstofdioxide van -79 graden Celsius.

De ijsvloer is behandeld met 100 liter stikstof van -190 graden Celsius.
KNSB ijsmeester Dirk de Groot stelt vast dat er onder de brug 1 centimeter ijs bij gekomen is.



woensdag 13 januari 2010

UITZOOM VAN DE AARDE NAAR EEN TOTAAL VAN HET HEELAL

Het paste niet in onze uitzending maar we wilden je dit niet onthouden.




Gemaakt door "the American Museum of Natural History"

woensdag 6 januari 2010

Nieuwslicht weer terug op televisie!!

Vanaf 14 januari is Nieuwslicht weer terug op televisie!
Kijk elke donderdag om 21.00 uur op Ned 3!