Nieuwslicht Weblog

HD beelden van de wegstromende olie

2010-06-10T22:40:00.004+02:00

Inmiddels weet BP zo'n 15.000 vaten (barrels) per dag van de uitstromende olie op te vangen, maar daardoor wordt steeds duidelijker dat er veel meer olie lekt dan BP aanvankelijk meldde. In eerste instantie had men het over zo'n 5000 vaten per dag , later werd die schatting bijgesteld tot 12.000 - 19.000 vaten per dag. Maar als je naar het volgende beeld kijkt dan word wel duidelijk dat die schatting ook veel te laag is.

Voor de duidelijkheid 1 barrel is ongeveer 159 liter. 19.000 barrels per dag is ongeveer 35 liter olie per seconde! En het is dus nog (veel) meer.

bron: U.S. Department of Energy

Deepwater Horizon olieramp.

2010-06-07T15:32:00.004+02:00

Dagelijks stroomt er nog steeds heel wat olie uit de de lekke oliepijp in de golf van Mexico.

Daar is natuurlijk heel veel informatie over te vinden maar één van de boeienste plekken is ongetwijfeld the Oildrum.

Een mooie manier om alle 12 webcams van de onderwaterrobots te volgen is deze site.

CO2 toename goed voor voedselproduktie.

2010-06-07T14:36:00.008+02:00

Uit experimenten, geïnventariseerd door Craig en Sherwood Idso blijkt dat een stijging van het CO2-gehalte in de atmosfeer met 300 ppm tot 700 ppm leidt tot een extra opbrengst aan granen met 36 procent; groenten met 45 procent; vruchten met 33 procent en bomen met maar liefst 70 procent. In de afgelopen honderd jaar zouden de opbrengsten van de landbouw al gestegen zijn met ruim 10 procent, dankzij de extra hoeveelheid CO2 die in de periode de lucht in is geblazen door fossiele brandstoffen te verbranden.

Zie ook de site van de Groene Rekenkamer.

Alcohol is een harddrug!

2010-04-07T14:48:00.016+02:00

In een speciale uitzending van Nieuwslicht onderzoeken matige drinker Menno Bentveld en ex-alcoholist cabaretier Javier Guzman de werking van alcohol. Javier Guzman: “Als Menno genoeg drank op heeft, begint het voor mij pas leuk te worden”.

Volgens wetenschappers zouden jongeren helemaal geen alcohol moeten drinken, maar toch werd woensdag een voorstel om de leeftijd waarom je alcohol mag kopen te verhogen tot 18 jaar verworpen.

Cabaretier Javier Guzman was jarenlang verslaafd aan alcohol en dronk twee flessen wodka per dag. Sinds vier jaar is hij afgekickt maar hij vraagt zich wel af of zijn hersenen door zijn overmatige drankgebruik zijn beschadigd. Bentveld is een matige drinker, maar wil ook weten wat alcohol met het lichaam doet, aangezien zijn twee kinderen straks de puberteit in gaan.

Guzman ondergaat allerlei tests en hersenscans. Hij ontdekt dat hij de hersenen heeft van een typische verslaafde. En daar schrikt hij behoorlijk van. Weliswaar gebruikt hij al 4 jaar geen alcohol meer, maar lijkt hij zeer gevoelig voor allerlei andere verslavingen. Wat moet hij hier tegen doen?

Menno Bentveld gaat naar Engeland. Hij test daar als eerste Nederlander een experimentele pil: de synthetische alcoholpil. Deze pil zou in de toekomst alcohol kunnen vervangen zonder de schadelijke bijwerkingen van alcohol.

Hoe dronken wordt Menno van dit middel en gaat hij zich net zo lekker voelen als na het drinken van een flinke borrel?

Alcohol heeft niet alleen plezierige gevolgen, maar ook een hoop nadelige gevolgen zoals agressie op straat, huiselijk geweld en dronken bestuurders. Daarom wordt er ook een anti-pil ontwikkeld waarmee in één klap de werking van de alcoholpil weer ongedaan gemaakt kan worden.
Maar werkt het ook bij Menno?

De Engelse wetenschapper David Nutt, die deze pillen heeft ontwikkeld, toonde aan dat alcohol schadelijker is dan de meeste drugs, zoals XTC en cocaïne: “Als alcohol vandaag op de markt zou komen, zou het onmiddellijk verboden worden”.

Bentveld: “Ik ben echt geschrokken van de schade die alcohol veroorzaakt”.

Note: Woensdag werd een voorstel om de leeftijd waarop jongeren alcohol mogen kopen te verhogen tot 18 jaar door de kamer verworpen.

Nieuwslicht, 8 april om 21 uur. Bij de VARA op Nederland 3.

Klimaatenquête

2010-03-31T15:03:00.001+02:00

De discussies over het klimaat gaan maar door. Wat kunnen we nou nog geloven van alle berichten over ons klimaat? Nieuwslicht stelde aan een groep vooraanstaande wetenschappers de vragen over het klimaat die velen van ons ook hebben. Bij deze vast een greep uit gehele enquête:

Nederlandse klimaatwetenschappers twijfelen niet!

2010-03-31T11:28:00.003+02:00

Nieuwslicht enquêteert 30 Nederlandse klimaat wetenschappers.

Wie denkt dat de opwarming van de aarde door menselijk handelen boven iedere twijfel verheven moet zijn heeft zware maanden achter de rug. Tijdens de koudste winter in veertien jaar mislukte de klimaatconferentie in Kopenhagen en werden fouten ontdekt in de rapporten van het klimaatpanel van de Verenigde Naties, het IPCC.

Lees hier en hier meer over deze fouten.

En wil je meer weten over de rapporten van het IPCC? Lees een korte samenvatting of bekijk de toelichting van het KNMI op het IPCC-rapport.

Wat is er nu waar van alle beweringen over de opwarming van de aarde? Nieuwslicht doet een poging om met antwoorden te komen en ondervroeg een dertigtal wetenschappers die nu werkzaam zijn in het klimaatonderzoek. Een grote meerderheid van hen blijft ervan overtuigd dat de temperatuur op aarde stijgt en dat dit veroorzaakt wordt door de menselijke uitstoot van CO2.
Maar we vroegen meer: zoals “rijst de zeespiegel?” en “kunnen we iets doen aan de stijging van de temperatuur?”.

Kijk voor antwoorden op deze vragen naar de uitzending van donderdag 1 april. Kijk hier terug!

In de uitzending ook een reactie van KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen) president Robbert Dijkgraaf die in opdracht van de VN een commissie moet samenstelling die de werkwijze van het VN klimaatpanel moet evalueren. In het interview noemt Dijkgraaf het IPCC ‘een fragiele organisatie’.

Hidden Sound System

2010-03-30T15:20:00.005+02:00

Geluid dat niet te horen is, maar wel door je onderbewuste wordt opgeslagen? Het kan.

Geluidsontwerper Hens Zimmerman ontwierp software dat gesproken boodschappen kan verstoppen in muziek én zo je gedrag kan beïnvloeden: het Hidden Sound System. Hoogleraar psychologie Ap Dijksterhuis, gespecialiseerd in het onderbewustzijn, heeft het systeem onderzocht en is verrast over het resultaat. Wel maakt hij zich grote zorgen over eventueel misbruik in bijvoorbeeld supermarkten of tijdens de verkiezingen.

Nieuwslicht zoekt uit hoe het werkt en test het systeem met mensen op straat..

Via remote sensing van SarVision ontbossing in de gaten houden!

2010-03-24T13:41:00.001+01:00

Greenpeace lanceerde vorige week deze internetcampagne.

Aan een KitKat kleeft bloed, want, zo zegt Greenpeace, fabrikant Nestlé gebruikt foute palmolie waardoor orang oetans uitsterven, want zij houden door het massaal kappen van oerwoud geen leefgebied meer over. Een keiharde beschuldiging aan het adres van 's werelds grootste voedingsmiddelen concern. Dankzij Nederlandse wetenschappers kon Greenpeace zo stellig uit de hoek komen. Lees hier het rapport van Greenpeace.

Foto Greenpeace

Het Greenpeace-filmpje is inmiddels door een half miljoen Nederlanders bekeken en 20.000 mensen in ons land hebben Nestlé een protestmail geschreven. Ook interesse om Nestlé een protestmail te sturen? Klik dan hier.

Op grote schaal wordt in Zuidoost Azië en Zuid Amerika oerwoud gekapt. Op het Indonesische eiland Borneo bijvoorbeeld zijn al miljoenen hectares oliepalmen voor het oerwoud in de plaats gekomen. Palmolie is namelijk het nieuwe goud; de olie wordt gebruikt in de helft van onze dagelijkse levensmiddelen en sinds een paar jaar ook als biobrandstof. De kap van het tropisch regenwoud is een van de grootste bedreigen voor ons klimaat. Want door ontbossing ontstaat er CO2-vervuiling en daardoor warmt de aarde op.

Volgens recente cijfers over tropisch regenwouden worden er 20 voetbalvelden per minuut - en dat zijn 30.000 voetbalvelden per dag - gekapt!

Het Nederlandse onderzoeksbureau SarVision en de Universiteit van Wageningen ontwikkelden een systeem waarbij ze met satelliet en radarbeelden ontbossing over de hele wereld gewoon vanaf het Sciencepark in Wageningen in de gaten kunnen houden.

In de uitzending van 25 maart vertellen we in Nieuwslicht hoe dat systeem precies werkt en wat dat kan betekenen voor de toekomst van de aarde.

Ritalin als pepmiddel?

2010-03-24T13:40:00.001+01:00

Het medicijn tegen ADHD Ritalin (Methylfenidaat) is in Nederland heel populair.

Vorig jaar schreven artsen en psychiaters 860.000 recepten uit voor het middel. Behalve bij patienten met ADHD is Ritalin ook gewild als drug in het uitgaansleven én bij studenten en wetenschappers die menen dat ze zich onder invloed van het middel beter kunnen concentreren.

ADHD-patienten worden rustig van Ritalin, maar toen we Menno een flinke dosis gaven werd hij heel actief en praterig. Zie het filmpje hieronder!

Het drukke gedrag van Menno komt omdat Ritalin een stimulerend middel is. De stof zorgt ervoor dat er meer van de neurotransmitter dopamine beschikbaar is in de hersenen. Om te zien wat Ritalin deed met Menno's hersenen werd hij door onderzoekers van het Donders centre for neuroscience in Nijmegen aan een FMRI scanner gelegd.
Bij ADHD-patienten heeft Ritalin precies het tegenovergestelde effect. Er is nog niet veel bekend over hoe dat komt, maar hersenonderzoekers denken dat het lichaam zelf de productie van dopamine terugschroeft als er door Riyalin meer van de stof beschikbaar komt.

Om deze hypothese te toetsen begint rond deze tijd een groot onderzoek aan het Donders centre for neuroscience een groot onderzoek bij ADHD patienten.
In de uitzending van 25 maart: een antwoord op de vraag hoe het komt dat één van de meest gebruikte psychoactieve medicijnen zowel stimulerend als rustgevend gebruikt kan worden.

Bètablokkers slikken tegen podiumangst

2010-03-24T13:39:00.001+01:00

Voor veel mensen is het een droom: leven als muzikant en avond aan avond de sterren van de hemel spelen. Maar achter deze romantiek gaat vaak een hoop angst schuil: podiumangst. Zelfs beroemdheden als Bono, Barbara Streisand en Robbie Williams hebben last van grote zenuwen voordat ze het podium moeten betreden. Waar komt die angst vandaan? En is er iets aan te doen?

Volgens psychiater Esther van Fenema slikt 30% van de musici in beroepsorkesten Bètablokkers om van hun podiumangst af te zijn. Van Fenema vindt dat geen positieve ontwikkeling. Zij is vorig jaar in het Leids Universitair Medisch Centrum de muziekpoli gestart. Hier kunnen podiumkunstenaars met hun klachten terecht.

Bono in action

Barbara Streisand

En Robbie Williams

We eten steeds meer, en dat is te zien……in het museum!

2010-03-24T13:38:00.001+01:00

Weet jij wat we bedoelen? Kijk bijvoorbeeld eens naar Het Laatste Avondmaal en de verschillende reproducties die er van zijn. Zie je een verschil gedurende de tijd?

Meer hierover, in de uitzending van 25 maart!

Doe hier alvast een quiz over Het Laatste Avondmaal.

Angst voor verlies van bonus maakt bankiers roekeloos

2010-03-18T21:01:00.003+01:00

Wat doe je als bank als het grote publiek woedend op je is vanwege de torenhoge bonussen die je uitkeert? Dan zoek je naar alternatieve manieren van belonen. Meerdere Nederlandse banken, waaronder het ING, zijn op dit moment nieuwe manieren van bonussen toekennen aan het onderzoeken. Bijvoorbeeld het uitkeren van bonussen op basis van de kwaliteit van de genomen beslissingen in plaats van belonen op basis van de behaalde winst. Dat is een van de aanbevelingen van professor Frank Hartmann van de Erasmus Universiteit. Uit zijn onderzoeken blijkt namelijk dat het huidige bonussysteem onverantwoord risicogedrag enorm in de hand werkt.

Meer over het huidige bonussysteem en Hartmanns aanbevelingen, in de uitzending van Nieuwslicht van 18 maart!

Ben je benieuwd hoe Elisabeth als bankier zou fungeren?
Zij deed een heuse bankiertest; hoe reageert ze steeds als ze bij een investering veel of weinig bonus ontvangt? Neemt ze dan telkens meer risico om het verlies weer goed te maken of wordt ze juist heel voorzichtig?

bonus from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

Wil je meer weten over het bonussysteem?
Check dat het rapport 'Principes voor beheerst beloningsbeleid' van Autoriteit Financiële Markten (AFM) en de De Nederlandsche Bank (DNB).
En lees hier de reactie van Autoriteit Financiële Markten over bovengenoemd rapport.
Ook Wouter Bos heeft een reactie gegeven op het rapport over beloningsbeleid. Lees Bos' brief aan de Tweede Kamer.

Opmerking voorbeeld van beloningsbeleid:
Josef Ackermann, de topman van Deutsche Bank, kreeg vorig jaar een bonus van 9,55 miljoen euro, zo blijkt uit het jaarverslag van de Duitse bank. De bonus is opmerkelijk, want Ackermann zette onlangs zelf het mes in de bonussen van Deutsche Bank. Lees hier meer!

Tanken in de lucht

2010-03-18T21:00:00.003+01:00

De hele week verheug ik me er al op dat ik een F16 mag gaan bijtanken in de lucht. Maar als ik vol goede moed op het enorme tankvliegtuig af stap en me voorstel dat ik daarin straks op grote hoogte een F16 bij ga tanken, krijg ik het toch een beetje benauwd.

Maar ik laat me natuurlijk (zo moeilijk ben ik nu ook weer niet) overhalen en nu hang ik er eindelijk. In de lucht, dan. Waar ik ben? Ik zit in de KDC-10, een passagiersvliegtuig dat Defensie ombouwde tot tankvliegtuig. Dit ding kan zo veel brandstof vervoeren, dat hij bijvoorbeeld negen F16’s de Atlantische oceaan over kan loodsen. Hoe dat werkt? Gewoon één voor één melden bij de grote broer, je netjes onder zijn buik manoeuvreren, de KDC10 zijn tankslang laten uithangen, je tankdop openen, bijtanken en hup, klaar ben je. Kind kan de was doen.

Enig probleempje? Het moet wel op acht kilomter hoogte en met een snelheid van 550 kilometer per uur gebeuren. Defensie doet dit al jaren, maar voor mij klinkt dat nog wat surrealistisch. Helemaal nu ik de ‘tankdop’ van de F16 heb gezien. Veel groter dan de tankdop van mijn eigen auto is het geval niet. En als ik me realiseer dat de tankslang -de ‘boom’- van dit enorme tankvliegtuig straks hoog boven de grond precies in die tankdop geprikt moet worden, begin ik me toch wel een beetje zorgen te maken. Wat als er turbulentie is? Wat als de F16-piloot zijn Red Bulletje is vergeten? Wat als de zon ons verblindt?

In gesprek met Dieter Thomassen

'Geen zorgen’, verzekert Dieter Thomassen, pompbediende (overigens mag ik hem absoluut geen pompbediende noemen. Dieter is Boom Operator) van de KDC10 mij. ‘Het is in mijn tijd bij Defensie nog nooit misgegaan. En als er turbulentie is, dan koppelen we gewoon los.’ Maar als je dat dan doet, dan vliegt er toch brandstof de lucht in?, probeer ik nog. ‘Nee, tuurlijk niet. Dat wordt meteen geblokkeerd.’

Goed. Daar ga ik dan. Samen met Dieter zit ik achter vijf beeldschermen. Drie ervan tonen de hele achterkant van het vliegtuig, zodat we de F16’s aan kunnen zien komen. De andere twee zoomen in op de tankstaaf. Die wordt close-up gefilmd door twee camera’s, waardoor een 3d-beeld ontstaat. En ik zit dus ook met een 3d-bril op naar een naderende F16 te kijken.

Zo ziet dat er nu uit!

Het nieuwe aan dit systeem is dat de camera’s waarmee we naar de F16 kijken zo goed zijn, dat zelfs als het tankvliegtuig een schaduw over de F16 werpt, de tankdop nog goed zichtbaar is. En er dus niet onhandig gemanoeuvreerd hoeft te worden om de zon op de F16 te krijgen. Dat scheelt tijd. En gedoe.

Daar komt de eerste F16 aan en ik kan mijn ogen er niet vanaf houden. Het is bijna onwerkelijk. Want ik zit in een afgesloten ruimte en zie het ding dus niet door een raampje. Ik hoor ‘m ook niet. Ik zie hem slechts in 3d voor me op een scherm. Bijna niet te geloven dat hij op dit moment ook daadwerkelijk vlak achter me vliegt. De F16 neemt positie in onder ons. Dieter draait wat aan zijn joysticks en hopla: contact. Er vloeien binnen no-time een paar duizend liters brandstof in de F16 en klaar. Volgende, graag. Zo gemakkelijk gaat dat. Ik geloof mijn 3d-ogen niet.

Na drie uur sta ik weer op de grond en stap nog wat verdwaasd in mijn eigen auto. Als ik tien minuten later, in stilstand, bij mijn oude vertrouwde tankstation mijn eigen wagen van brandstof voorzie, voelt dat toch wel erg gemakkelijk. En ik check nog even of mijn auto wel op de handrem staat. Tanken in beweging? Dat laat ik aan de pro’s over.

- Linda Hakeboom

Goedkope weerstations voor Afrika

2010-03-18T20:59:00.001+01:00

Driekwart van de Afrikanen is voor zijn bestaan direct afhankelijk van de landbouw. Maar de landbouwopbrengsten zijn wisselend en onvoorspelbaar. Dat zou beter kunnen als Afrika over betere weersvoorspellingen zou beschikken.

Het onderzoek van Rolf Hut en anderen naar goedkope technologie voor het doen van waarnemingen aan het weer brengt een betrouwbare weersvoorspelling in Afrika dichterbij.

Je kunt ook zelf aan de slag gaan met weervoorspellingen. Klik hier om je eigen regenmeter te bouwen.

Meer dan meten alleen.

Alleen het vaststellen van de regenval in een bepaald gebied is natuurlijk niet genoeg om de landbouwopbrengsten te verbeteren. Alleen als betrouwbare waarnemingen goed worden gecombineerd met informatie voor de lokale boeren heeft het bijhouden van het weer zin.

Op het Indonesische eiland Java werken Nederlandse en Indonesische landbouwkundigen samen om de lokale boeren te helpen verstandig om te gaan met een veranderend klimaat.

Samenwerking in Jakarta from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

Bescherm jezelf tegen cybercrime

2010-03-11T10:52:00.003+01:00

Tienduizenden Nederlandse computers zijn vorige week door een internationale bende met een virus besmet. Daardoor hadden zij toegang tot bijna dertien miljoen computers waarvan enkele tienduizenden in Nederland. Met deze hack konden de internetcriminelen e-mails lezen, bankgegevens verzamelen en netwerken platleggen. En alsof dat nog niet genoeg is: de daders zijn niet eens computerspecialisten. Wat zij kunnen, kan iedereen!

Op internet is er een levendige handel in persoonsgegevens, maar ook in besmette computers. Zonder dat je het merkt kan jouw computer ook gebruikt worden voor criminele activiteiten.

Hieronder enkele tips om je gegevens en je computer te beschermen tegen criminelen.

Voor particulieren.

o Denk zelf na.
o Update je besturingssysteem en software wanneer mogelijk
o Gebruik een virusscanner, een firewall en de malware bescherming van je besturingssysteem
o Zet phising filters, safesearch en een adblocker aan in je internetbrowser (kijk in voorkeuren)
o Controleer e-mail adres van een bericht
o Voorzichtig met het openen van e mail bijlagen
o Wantrouw slecht Engels.
o Wantrouw de situatie wanneer je computer vreemd doet
o Laat je e-mail adres niet achter op websites die je niet vertrouwd

Kijk ook op deze links:

AIVD folder digitale spionage: https://www.aivd.nl/actueel/@125345/drie-publicaties,

De internetwaakhond van het ministerie van Binnenlandse Zaken GOVCERT heeft een website: waarschuwingsdienst.nl

Voor bedrijven:

o Gebruik alleen versleutelde kanalen voor communicatie;
o Gebruik alleen betrouwbaar personeel;
o Monitor de activiteiten van het personeel;
o Zorg voor security awareness;
o Beveilig de plaatsen waar data aanwezig is fysiek;
o Sla data versleuteld op;
o Laat plaatsen waar data in onversleutelde vorm beschikbaar is niet onbeheerd achter;
o Zorg voor goede implementatie van change management;
o Zorg voor goede scheiding van rechten;
o Zorg voor forensic readiness voor wanneer het fout gaat;
o Zorg dat externen niet mee kunnen lezen op schermen;
o Zorg dat data niet onversleuteld het pand verlaat;
o Zorg dat data niet onbeheerd wordt achtergegalen;
Vertrouw niet teveel op firewalls

Bezit de nieuwe SP-fractievoorzitter leiderschapskwaliteiten?

2010-03-10T12:45:00.002+01:00

Heeft de nieuwe nummer één van de Socialistische partij (SP), Emile Roemer, de statuur, de communicatieve vaardigheden en het charisma om een leider van formaat te worden? Samen met twee communicatiedeskundigen legt ‘Nieuwslicht’ Emile langs de wetenschappelijke meetlat. Met nog maar drie maanden te gaan tot de Tweede Kamer verkiezingen staat de SP-fractievoorzitter voor een loodzware taak: de partij weer uit het dal te trekken. Maar hoe welsprekend is hij? Beheerst hij de kunst van het overtuigen? Welke trucs gebruikt hij in debatten? Wat doet hij goed? En wat kan beter?

Kijk de uitzending van 11 maart hier terug om antwoord te krijgen op deze vragen.

En hoe doen de andere politici het eigenlijk? Op de site Rhetorica.nl worden zij langs de meetlat gelegd door communicatiewetenschappers.

Kun je angsten en trauma's verwerken met oogbewegingen of klikjes?

2010-03-10T12:42:00.006+01:00

Mensen die last hebben van psychische problemen kunnen in gesprekstherapie gaan, maar steeds vaker doen mensen EMDR, 'Eye Movement Desensitization and Reprocessing'. Het ziet er gek uit, de patiënt moet de vingers van de therapeut volgen of luisteren naar klikjes op een koptelefoon. Hoogleraar Klinische psychologie Marcel van den Hout vond het lange tijd een 'potsierlijke therapie'. Maar dat kan hij naar eigen zeggen na tal van onderzoeken niet langer beweren. Hij maakt zich wel zorgen over de EMDR therapeuten die klikjes gebruiken in plaats van oogbewegingen.

Kijk de uitzending van 11 maart hier terug om weer te weten te komen over wat EMDR nu precies inhoudt.

Menno vestigt nieuw Nederlands record 'adem inhouden'!

2010-03-03T17:11:00.005+01:00

'Nieuwslicht' presentator Menno Bentveld hield woensdag 3 maart maar liefst 8 minuten en 3 seconden onder water zijn adem in. Hiermee vestigde hij een nieuw Nederlands record. De geslaagde recordpoging vond plaats in het kader van een onderzoek voor het programma 'Nieuwslicht' dat wordt uitgezonden op 4 maart. Menno werd geholpen door de Nederlandse Freediver Bill Megens en ademhalingsfysioloog Albert Dahan van het Leids Universitair Medisch Centrum. Menno maakte gebruik van een speciale techniek door van tevoren zuivere zuurstof in te ademen. Voor regisseur Stefan van der Hulst was het een beangstigende ervaring. Stefan: "Na een minuut of zeven ging ik me echt zorgen maken of het allemaal wel goed ging."

Menno Bentveld zelf zegt over deze ervaring: "De laatste minuut raakte ik in een soort trance, een gevoel dat je buiten je lichaam treedt. Toen ik uiteindelijk na 8 minuten en 3 seconden weer boven water kwam, was het alsof ik van een andere planeet weer op aarde landde."

Je kunt Menno's geslaagde recordpoging hier bekijken, in de uitzending van 4 maart 2010.

Menno met Nederlandse Freediver Bill Megens en ademhalingsfysioloog Albert Dahan van het Leids Universitair Medisch Centrum

Een auto met computer: dé oplossing voor het fileprobleem!

2010-03-03T16:46:00.004+01:00

Een auto die zelf beslist wanneer hij het tijd vindt om te remmen of gas te geven. Het lijkt een toekomstdroom, maar nee: het bestaat echt al. Het komt erop neer dat wetenschappers en autofabrikanten ervan uit gaan dat computers veiliger weggebruikers zijn dan mensen, omdat ze sneller en alerter kunnen reageren dan wij. En bovendien geen koffie nodig hebben. Maar...dan moet je die computer, je auto, wel volledig vertrouwen. En laat dat nu juist nog een beetje moeilijk zijn.

Voor een item over de toekomst van het filerijden (of juist: niet-filerijden), mag ik plaatsnemen in een enorme auto die beslissingen voor mij neemt. Een vreemde gewaarwording. Wanneer ik mijn cruise control in stel op 120 km/u, maar mijn voorganger niet harder gaat dan 100 km/u, weigert mijn auto gas te geven. Sterker nog: wanneer mijn voorganger afremt, doet mijn auto dat ook! Hartstikke leuk, maar waar is mijn controle? Ik betrap mezelf erop dat ik denk: 'wie denkt die auto wel niet dat hij is?'. Een wagen die automatisch remt en gasgeeft…Je moet er maar op vertrouwen. En dat is nu juist nog een beetje lastig.

De auto waar ik in rijd, beschikte over nog een andere feature. Als je niet op zijn 'Active Automatic Cruise Control' rijdt, en dus eigenlijk weer het heft in eigen handen neemt, vertrouwt hij je toch nog niet helemaal. Want wat besluit de beste wagen dan te doen? Hij maakt gewoon een noodstop. Als je werkelijk tegen een andere auto aan dreigt te rijden, natuurlijk. Dat wil ik wel eens meemaken. Ik probeer het systeem voor de zekerheid eerst een keer uit op een klein paaltje. Ik rijd er met 30 km/u op af en laat mijn rem- en gaspedaal los. Doodeng, want wat als -ie gewoon niet remt? Voor de zekerheid doe ik mijn ogen dicht, want als er echt iets misgaat, wil ik de beelden ervan in ieder geval niet op mijn netvlies gebrand hebben. Maar terwijl ik een beetje zit te bibberen, besluit mijn auto dat het genoeg is. Hij 'trapt' harder op de rem dan ik zelf ooit zou doen. Maar ik sta wel stil. En het paaltje staat nog overeind.

Ik besluit deze auto te vertrouwen -al voelt dat nog steeds vreemd- en rijd deze keer op een echte voorganger af. De auto die ik uitkies staat stil voor het stoplicht. Ik geef gas, laat stuur en pedalen los en staar als een hulpeloos schaap naar de naderende auto voor mij. Eigenlijk wil ik mijn handen weer voor mijn ogen slaan, maar beheers me. Dit moet ik zien. En ja hoor: op het moment dat ik op de auto dreig te klappen, besluit mijn trouwe vierwieler dat het welletjes is met mijn experimenten en trapt wederom keihard op de rem. Heerlijk. Ik zie wel dat mijn voorganger verschrikt achterom kijkt. Geen grappen om dagelijks uit te halen.

Na een dag begin ik tegen deze auto te praten alsof het een mens is, want dit wordt bijna een medebestuurder. Van deze auto mag ik geen botsingen maken - dan maakt hij een noodstop. Van deze auto mag ik niet over de streep rijden - dan begint hij te piepen. Van deze auto mag ik niet bumperkleven - dan piept en knippert hij. En ik mag van deze auto mijn dode hoek niet vergeten, want ook die heeft hij middels camera's in de gaten.

Ik voel me een speelbal van de technologie. Maar dan wel een heel veilige speelbal.

Linda Hakeboom

(Je kunt de aflevering van 4 maart 2010 hier terugkijken.)

Ademloos

2010-03-03T15:00:00.005+01:00

Iedereen kan z'n adem inhouden: één minuut of misschien gaat twee minuten zelfs nog wel lukken. Voor de Zwitserse duiker Peter Colat is dat allemaal een lachertje. Hij kreeg het voor elkaar om 19 minuten en 21 seconden zijn adem in te houden onder water. Een wereldrecord! Hoe is dat mogelijk? En wat gebeurt er in je lichaam als je zo lang niet ademt?

De Nederlandse Freediver Bill Megens laat zien hoe lang hij het zonder zuurstof onder water volhoudt. En Menno gaat het zelf ook proberen, onder begeleiding van ademhaling-fysioloog Albert Dahan. Eens kijken hoe lang Menno onder water blijft…. (voor het verrassende resultaat, kijk de uitzending van 4 maart 2010 terug!)

Menno en Freediver Bill Megens

Filmen in het water!

Foto's 1 en 3: Wendy Hoevenaars

FILMPJES VAN OUD EN NIEUW WERELDRECORD

Het wereldrecord van Peter Colat. De reportage in Zuri News begint op 7m.21s.

Zuri News from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

David Blaine zette destijds het wereldrecord door 17 minuten zijn adem in te houden onder water. Dit doet hij bij de Oprah Winfrey Show.

Ruggenprikje?

2010-03-03T14:59:00.003+01:00

Gynaecologen en anesthesiologen zijn niet blij dat Wendy van Dijk in de media heeft gezegd hoe blij ze was met haar ruggenprik. De presentatrice beviel vorige week vrijdag pijnloos van een dochter. Ze noemde de ruggenprik: ‘De uitvinding van de eeuw, want je hoeft niet zo te lijden’. Onze presentator Elisabeth van Nimwegen – zelf hoogzwanger en door de opmerking van Wendy van Dijk op een idee gebracht – zoekt het antwoord. Wat is een ruggenprik eigenlijk? Kleven er inderdaad veel gevaren aan die prik? Of moeten alle zwangere vrouwen voortaan om een ruggenprik vragen? In het Academisch Medisch Centrum in Maastricht worden dagelijks zo’n twintig ruggenprikken gegeven, waarvan slechts twee aan vrouwen die bevallen… De vraag is: wie krijgen dan nog meer ruggenprikken?

De antwoorden op deze vragen kun je in de uitzending van 4 maart terugkijken!

Is Tiger Woods seksverslaafd?

2010-02-26T11:10:00.000+01:00

In de filmpje houdt de bekende Amerikaanse golfer Tiger Woods een persconferentie over zijn vreemdgaan. Hij verklaarde dat hij voor zijn seksverslaving in therapie gaat. Maar wat is dat eigenlijk, seksverslaving? Lijdt Woods daar nou écht aan? In ‘Nieuwslicht’ hoogleraar neuroanatomie Gert Holstege die denkt dat Woods niet aan seksverslaving lijdt, maar gewoon vreemdging. Psychotherapeut Bernard ten Hag vertelt wat seksverslaving precies inhoudt en internationaal bekend wetenschapper Jan van Hooff legt uit waarom het gedrag van Tiger Woods op dat van een vogel lijkt.

Alle antwoorden op de vragen kun je in onze reportage van 25 februari terugkijken!

Q-koorts niet de laatste ziekte die we van dieren krijgen

2010-02-26T11:09:00.000+01:00

Q-koorts is een infectieziekte die van dieren kan overspringen naar mensen. In Nederland zijn besmette melkgeiten en melkschapen de bron van de ziekte. Ook huisdieren, knaagdieren en vogels kunnen besmet raken. Vóór 2007 werden jaarlijks gemiddeld zo'n twintig mensen ziek door de Q-koorts, in 2007 liep het aantal op naar 168, in 2008 naar duizend en in 2009 al bijna 2300. Al gevolg van de Q-koorts zijn in Nederland in 2009 zes mensen overleden.

De Q-koorts kunnen mensen oplopen door het inademen van lucht waar de bacterie in zit. Die komt in de lucht tijdens het lammeren van besmette geiten of schapen. Vooral vruchtwater en de moederkoek van besmette dieren bevatten grote hoeveelheden bacteriën. De bacterie zit ook in melk, mest en urine, maar niet in het vlees van geit of schaap.

Sinds 1940 zijn meer dan driehonderd nieuwe ziekten bij mensen geïdentificeerd. Zestig procent is afkomstig van dieren. Volgens wetenschappers zal Nederland steeds vaker te maken krijgen met bekende en onbekende infectieziekten, afkomstig van onze eigen veestapel. In Nederland is dat risico overigens groot omdat er veel dieren (119 miljoen) in ons land leven, het contact tussen dier en mens intens is en de bevolkingsdichtheid hoog. Er moet daarom een beter alarmsysteem komen om dit soort gevaarlijke ziekten tijdig op te merken. Dat zegt infectieziektenbestrijder Roel Coutinho van het RIVM. Bij het de Q-koorts duurde het te lang voordat de ernst van de situatie juist werd ingeschat.

Kijk de reportage van Nieuwslicht terug om meer te weten te komen!

Herkent u een leugenaar?

2010-02-26T11:08:00.000+01:00

Wij denken van onszelf dat we kunnen inschatten of iemand liegt of niet, maar feitelijk zijn we daar heel slecht in. Volgens leugenexpert Aldert Vrij komt dat omdat we op de verkeerde dingen letten: friemelen, wegkijken en lichaamsspanning zegt niet zoveel. Leugenaars lijken juist vaak heel rustig van buiten omdat het liegen alle concentratie opeist, want liegen is moeilijker dan de waarheid spreken.
Aldert Vrij ontdekte dat je het leugenaars nog moeilijker kan maken door ze hun verhaal achterstevoren te laten vertellen. Op die manier kan je ze makkelijker ontmaskeren.

Nieuwslicht doet hetzelfde in de studio: kunt u de leugenaar van de waarheidspreker onderscheiden? Kijk de reportage terug om te weten of u het kan!

Richard Pryor weet in ieder geval al te vertellen hoe je kan weten of kinderen liegen!

Goud voor Gerritsen na Buitenbochtcorrectie

2010-02-19T16:00:00.003+01:00

Het gaat maar door! In onze reportage over tijdswaarneming hebben we verteld dat je een gouden medaille kán mislopen door oncorrecte tijdswaarneming. Lees hieronder dat dit dus nog steeds wel degelijk het geval kan zijn.

Rijksuniversiteit Groningen - 19 februari 2010

Annette Gerritsen zou de gouden medaille op de 1000 meter hebben gewonnen als ze de laatste binnenbocht had geloot. Dat zegt de Groningse hoogleraar econometrie Gerard Sierksma, nadat hij de tijden op de 1000 meter corrigeerde.
Met haar tijd van 1:16,58 is Gerritsen op de tweede plaats geëindigd achter de Canadese Christine Nesbitt die met een tijd van 1:16,56 wel de voordelige laatste binnenbocht had geloot. Volgens econometristen van de Rijksuniversiteit Groningen levert de laatste binnenbocht op de 1000 meter een voordeel op van gemiddeld 0,12 seconden.

De gecorrigeerde tijd van Gerritsen is 1:16,46 en dat is fors sneller dan Nesbitt. Daarmee is het gemeten verschil van slechts twee honderdste van een seconde dus volledig teniet gedaan.

Laurine van Riessen had ook de nadelige laatste buitenbocht maar haar verschil met Gerritsen en Nesbitt is te groot om na correctie op de zilveren plek te komen.

Nieuwslicht en het geheim van de tweemansbob

2010-02-18T21:09:00.000+01:00

Voor het eerst in de geschiedenis maakt Nederland kans op een Olympische medaille in de tweemansbob. Tijdens de bobwedstrijden in Vancouver van zaterdag en zondag gaat Nederland van start in een gloednieuwe bobslee. Nieuwslicht onthult het wetenschappelijke geheim achter deze nieuwe, supersnelle tweemansbob. Kijk hier de uitzending terug.

Al tijdens de wereldbekerwedstrijden in januari zette het Nederlandse bobsleeteam de bobwereld helemaal op z’n kop. Edwin van Calker en Sybren Jansma werden in de nieuwe tweemansbob derde. De slee werd speciaal voor ze ontwikkeld door chemiebedrijf DSM en metaalconcern Eurotech. De grote boblanden, die al meer dan 30 jaar de dienst uitmaken in de bobwereld, stonden erbij en keken er naar.

Jarenlang kocht Nederland de ‘afdankertjes’ van Duitsland en de Verenigde Staten. Totdat het Nederlandse bobteam zo goed werd dat ze geen materiaal meer van ze mochten kopen. Nederland moest daarom zelf de tanden zetten in de ontwikkeling van een bobslee.

Vlak voor de Olympische doop van de nieuwe slee krijgt Menno Bentveld voor het eerst het wetenschappelijke verhaal achter de tweemansbob te horen. Tipje van de sluier: het geheim zit in het materiaal zelf en de aerodynamische vorm van de kuip.

Kijk hieronder voor een kijkje achter de schermen!

Menno met Arend Glas (voormalig bobsleeër) en cameraploeg bij de nieuwe tweemansbob.

En gaan...

De testbaan af

Geslaagde test en weer terug!

Luchtstromen langs de bobslee

Model van de bobslee in de windtunnel

Het maken van de bobslee bij DSM

YouTube bestaat 5 jaar!

2010-02-18T21:08:00.000+01:00

You Tube bestaat vijf jaar en het is net alsof het er altijd is geweest. Toch staat You Tube nog maar wankel op z'n kinderbeentjes. De toekomst van het uitwisselen van beeld en geluid via het internet moet nog beginnen.

Internetgebruikers kijken bijvoorbeeld uit naar de komst van digitale beeldherkenning. De computer die uit de beeldregistratie van de voetbalwedstrijden voor jou automatisch de doelpunten selecteert, bijvoorbeeld.

Beeldherkenning bij de registratie van Pinkpop bestaat al als experiment. Was je erbij, en wil je kijken of je in het publiek staat: ga naar deze website en doe mee aan het eerste experiment met echte beeldherkenning.

Zie hier alvast wat leuke YouTube filmpjes om in de stemming te komen! En kijk hier om onze reportage terug te zien.

Baby bloopers from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

Southpark Dirk Scheringa from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

Bohemian Rhapsody door vele zangers from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

Wereldwijd tekort aan medische isotopen dreigt door sluiting van kernreactor in Petten

2010-02-18T21:07:00.000+01:00

Vrijdag gaat de kerncentrale in Petten tijdelijk dicht voor onderhoud. Dat heeft gevolgen voor honderdduizenden patiënten in de hele wereld. Bij die patiënten worden namelijk radioactieve isotopen ingespoten. Voornamelijk om kanker op te sporen, maar ook om de werking van andere organen in beeld te brengen. In Petten wordt een derde deel van de totale wereld productie gemaakt: Nieuwslicht neemt een kijkje bij de reactor en gaat langs het ziekenhuis om te kijken hoe die medische isotopen werken.

Kijk de reportage terug om meer te weten te komen.

En zie de volgende filmpjes over radioactiviteit in het dagelijks leven en een kijkje achter de schermen van Nieuwslicht.

Radioactiviteit in het dagelijks leven!

Meten op radioactieve straling from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

Een oud horloge is radioactief!

Meten oud horloge from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

Voordat we bij de kernreactor binnen mogen, moeten iedereen door een streng controleapparaat.

Iedereen door controleapparaat from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

Het team van Nieuwslicht doet hun beschermende kleding uit nadat ze gefilmd hebben bij het reactorvat. En dat is nog niet zo simpel!

Beschermende kleding from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

Schaatsen en wetenschap in DWDD

2010-02-17T11:05:00.000+01:00

4 Februari vertelden we jullie al over de peakskate, de nieuwe uitvinding in het schaatsen. Gisteren vertelde uitvinder Otto den Braver hier ook over in De Wereld Draait Door.

Wil je onze reportage nogmaals zien? Kijk dan hier!

Menno lost het startschot in Vancouver!

2010-02-16T11:46:00.002+01:00

Het startschot dat Menno lost in onze reportage over tijdswaarneming bij schaatsen wordt nu als officieel startschot gebruikt voor alle schaatsafstanden in Vancouver!

Startschot Menno from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

Menno bij DWDD over tijdswaarneming schaatsen

2010-02-16T10:26:00.002+01:00

Menno praat bij De Wereld Draait Door samen met prof. Sierksma en schaatser Beorn Nijenhuis over onze reportage over onnauwkeurigheden in tijdswaarneming bij schaatsen.

Startschot bepalend voor medaillekansen

2010-02-12T10:13:00.000+01:00

Dat zou toch erg zijn; naast de medailles grijpen in Vancouver omdat je verder van het startschot stond dan je concurrenten. Het zou de schaatsers van de Nederlandse equipe zomaar kunnen gebeuren. Vooral atleten die deelnemen aan de 1000 m zouden zonder de juiste maatregels bedrogen uit Vancouver kunnen komen.
Op de 1000 m starten de schaatsers niet op één lijn. Dit is om de extra meters die de schaatser die in de buitenbocht start te compenseren. De starter, degene die het startschot lost, moet volgens de reglementen zodanig opgesteld staan dat beide schaatsers in het zicht staan. Figuur 1 schetst de situatie zoals deze er in de praktijk vaak uitziet.

Het verschil tussen Afstand 1 en Afstand 2 bedraagt ongeveer 16 meter. Dat betekent dat als de speaker waardoor het startschot klinkt bij de starter staat, het geluid 16 meter meer moet afleggen om schaatser 2 te bereiken in vergelijking tot schaatser 1. Als wij er vanuit gaan dat het geluid zich met 340 m/s voortplant, kunnen we stellen dat schaatser 1 het startsignaal wel 0.04 s (vierhonderdste) eerder hoort dan zijn directe tegenstander! Dat is nogal wat in een sport waar het verschil tussen winnen en verliezen om duizendste seconden gaat.

Wat wordt hier aan gedaan? Afhankelijk van de ijsbaan zien we een oplossing zoals in figuur 2. Door de speakers langs de boarding te plaatsen, wordt het verschil tussen Afstand 1 en Afstand 2 kleiner dan in de vorige situatie. Toch kan dit verschil leiden tot een achterstand van 0.01 s (éénhonderdste). Dat is al veel minder erg dan 0.04s maar het zou beter moeten.

Op het moment is er in Vancouver nog steeds discussie over de positie van de speakers. De starters en tijdwaarnemers zijn druk aan het werk om iedere schaatser gelijke kansen te geven bij de start. Het advies van Nieuwslicht is simpel; zorg dat de speakers op gelijke afstand tot beide schaatsers staan!

De snelste bij de Olympische Spelen en toch geen gouden plak winnen?!

2010-02-12T10:12:00.000+01:00

Een zilveren medaille om je nek als je eigenlijk goud had moeten krijgen? Een regelrecht doemscenario voor onze schaatsers in Vancouver. Toch zou dat door onnauwkeurigheden in de tijdwaarneming kunnen gebeuren. Erkent ook de KNSB.

In 2007 was er op de World Cup in Calgary een race tussen Shani Davis en Simon Kuiper. Op de finishfoto was duidelijk te zien dat Kuipers won, maar de optische tijdwaarneming -de toen geldende doorslaggevende tijdwaarneming- wees Davis als winnaar aan. De scheidsrechter volgde de toen geldende regels, en die waren om de uitslag die de optische tijdwaarneming op het ijs aangaf te volgen. Hij wees dus Davis als winnaar aan. Later kwam de internationale bond terug op dat besluit en meldde dat Kuipers toch de winnaar was. Hier lees je meer over die beslissing. En in dit document vind je de nu geldende officiele richtlijnen van de internationale schaatsbond voor schaatswedstrijden.

Na dit debacle is afgesproken dat de fotofinishtijd de doorslaggevende tijd is en die wordt gemeten in duizendsten van seconden. Maar volgens tijdwaarnemer Eric van den Bogert van de KNSB kan de apparatuur verschillen van een duizendste helemaal niet meten. In Nieuwslicht zegt hij dat er minstens 3/1000 verschil moet zijn om een betrouwbare uitspraak te doen. Anders is er geen winnaar aan te wijzen.

En dat is niet het enige probleem: bij de start staan beide schaatsers op een verschillende afstand van de starter. Daardoor hoort de ene schaatser het startschot later dan de andere. Vooral op de 1000 meter is dat een groot probleem omdat die in Vancouver maar één keer verreden wordt. De verschillen kunnen oplopen tot vierhonderste seconde.

Duizenden en honderdsten van seconden lijkt weinig maar Erben Wennemars mistte de spelen op 7/1000 van een seconde.

Kijk aanstaande donderdag 11 februari naar Nieuwslicht om 21.00 uur op Ned. 3 om meer te weten te komen over de onnauwkeurigheden in tijdwaarneming.

En zie alvast de foto's van het filmen van de reportage voor een preview!

Menno spreekt met prof. Sierksma van Universiteit Groningen.

Schaatsers Beorn Nijenhuis en Jurre Trouw schaatsen voor ons om de verschillende manieren van tijdswaarneming te illustreren.

Stamceltransplantatie van haarcellen tegen kaalheid helpt slechts tijdelijk

2010-02-12T09:01:00.000+01:00

Uit één haar meerdere nieuwe haren maken met behulp van stamcellen. Dat klinkt geweldig. Het Hair Science Institute uit Nederland doet dat door het haar te stekken. Je neemt een klein deel van een haarzakje en plant dat in een ander stuk huid. De stamcellen in het haarzakje zorgen er vervolgens voor dat op beide plekken een perfect nieuw haartje groeit. Bekend Nederland valt er al voor: Gerard Joling pronkt met een weelderige bos nieuwe haren en Bridget Maasland heeft er haar wenkbrauwen aan te danken. Het klinkt prachtig, maar werkt het ook? Volgens de internationaal vermaarde stamcelonderzoekster Christine Mummery is er echter nog geen enkel wetenschappelijk bewijs voor de langdurige werking ervan. Zij verwacht dat Gerard Joling binnen een jaar weer kaal zal worden.

Wil je nog wat meer info over stamcellen? Kijk dan hier.

Nieuwslicht brengt een bezoek aan het Hair Science Institute in het Amsterdamse World Trade Center, waar ze de stamceltransplantatie uitvoeren. Uitvinder van de therapie, dr. Coen Gho, vertelt ons hoe de methode werkt. Door een aantal haarzakjes, zogenaamde follikels, rechstandig uit te 'stansen', daardoor te halveren, en vervolgens uit de hoofdhuid te trekken en op een andere plek terug te zetten, zorgt hij ervoor dat hij haren vermeerdert, in plaats van puur transplanteert.

Op de site van het Hair Science Institute wordt uitgebreid uitgelegd hoe de methode werkt. Daar vind je ook tarieven!

Er is echter recentelijk kritiek gekomen op het Hair Science Institute vanuit andere klinieken. Het Hair Science Institute geeft daarop deze reactie.

Verder vertelt stamcelonderzoeker Christine Mummery over de wetenschappelijke stand van zaken op gebied van haarstamceltransplantatie. Zij vertelt dat deze methode heel goed werkt bij mensen die niet van zichzelf al kalend zijn, bijvoorbeeld brandwondpatienten. Bij hen is het haar verdwenen, maar het is geen kwestie van ouderdom dat ze er niet meer zijn. Het lichaam is dus nog een goede bodem om nieuwe haren op te laten groeien. Maar volgens Mummery ligt het anders bij kalende mensen. Bij hen is de oorzaak van hun haarverlies namelijk een hormonale kwestie. Hun hoofdhuid heeft zich al aangepast op het niet meer hebben van haren en is dus geen goede 'bodem' meer om haren op te laten groeien. Volgens haar vallen de nieuwe stamcelharen daardoor bij kalende mensen op den duur gewoon weer uit.

Kijk hier wat Christine Mummery over stamcellen verteld in Teleac-programma De Bovenkamer.

En Christine Mummery over stamcellen bij Volkskrant TV:

Tevens schreef Christine Mummery met collega's Anja van de Stolpe en Bernard Roelen een boek over stamcellen. Kijk hier voor meer informatie.

Echte wetenschapsgeinteresseerden vinden hier een artikel van de Amerikaanse onderzoeker Elaine Fuchs. Zij toonde in 2004 aan dat haarstamcellen van muizen voor nieuwe haargroei op de rug van kale muizen kunnen zorgen. Let op: het gaat hier om onderzoek met haarstamcellen van muizen. Niet van mensen!

Nieuwslicht gaat op bezoek bij het Hari Science Institute in Amsterdam. Daar zien we dat haarstamcellen er zo uit zien! Ze zitten in een bakje met groeivloeistof.

Het uitvoeren van stamceltransplantatie

Heeft 'Ik ben verliefd, sha-la-lie' hitpotentie?

2010-02-12T09:00:00.000+01:00

De Nederlandse inzending naar het Eurovisie songfestival 'Ik ben verliefd, sha-la-lie' scoort een 6,5 in de Europese Hitsong rating.
Nieuwslicht vroeg Spaanse onderzoekers van het bedrijf Music Intelligence solutions om het liedje zoals dat door Sieneke wordt vertolkt te analyseren op potentie om een hit te worden.
Volgens de onderzoekers geldt een rating vanaf 7 voor een goede kans op een hit. De onderzoekers zeggen dat er nog aan het liedje gesleuteld moet worden om een hogere hitpotentie te scoren.
Het liedje Fairytale van de Noor Alexander Rybak dat vorig jaar het songfestival won had een gemiddelde Hitsong rating van 7,5. In Groot Brittannie scoorde dat liedje zelfs een 8.

Heb je een liedje geschreven en wil je controleren of het volgens de wetenschappers achter Hit Song Science kans maakt om een hit te worden? Kijk dan op:
https://webmail.vara.nl/owa/redir.aspx?C=f7637f8c2f0a48d382b24a89e0400914&URL=http%3a%2f%2fwww.uplaya.com

Siliconenborsten leveren elektriciteit!

2010-02-11T21:00:00.049+01:00

Siliconen implantaten zorgen voor elektriciteit. Door ze te knijpen, in te drukken of te bewegen wek je al energie op. Goed voor het opladen van een pacemaker.

Amerikaanse wetenschappers hebben een nieuw rubberachtig materiaal ontwikkeld, dat bestaat uit siliconen en een piezo elementje. Dit laatste produceert electrische spanning als er druk op wordt uitgeoefend. En de siliconen zorgen ervoor dat het rubberachtige plaatje flexibel is.

Zo’n plaatje kan, net als siliconenborsten, geïmplanteerd worden in je lichaam. Wanneer je ademt, creëer je beweging, komt er druk op het plaatje en wek je dus elektriciteit op. En zo blijft een pacemaker werken, zonder batterijen te hoeven vervangen.

Siliconenborsten kunnen dus letterlijk voor een beetje spanning zorgen….

Vloeibaar glas

2010-02-11T21:00:00.048+01:00

Ben je al die graffiti op de muren ook zo zat? Heb je genoeg van je vieze aangebakte oven?

Stop met al dat boenen! Er is nu vloeibaar glas, in een spuitbus! Een laagje glas van een paar nanometer dik is voldoende om te voorkomen dat vuil zich vasthecht. Het vloeibare glas bestaat uit nanodeeltjes silicumdioxide, en zodra de deeltjes een oppervlak raken vormen ze een laagje moleculen. Het laagje is onzichtbaar, flexibel en ademend.

Het monument van Ataturk in Istanbul wordt er al mee beschermd: de kilo's vogelpoep zijn in een handomdraai verwijderd.

Robonaut 2

2010-02-11T21:00:00.047+01:00

NASA heeft er een nieuwe robot bij: Robonaut 2, ook wel R2 genaamd. Het is een menselijke robot, en wordt een naaste collega van de astronauten.

Hij is handiger en sterker dan zijn voorgangers. Hij kan 10 kilo optillen, vier keer zoveel dan de andere menselijke robots. En ondanks zijn kracht, is het toch veilig om aan zijn zijde te werken.

R2 gaat alle saai, geestdodende klusjes in de ruimte doen. Astronauten kunnen zich dan focussen op belangrijke zaken. Maar hij zal ook taken die gevaarlijk zijn voor de mens, op zich nemen.

Een grote aanwinst dus voor de ontwikkelingen en ontdekkingen in de ruimte!

Zwevend hotel

2010-02-11T21:00:00.046+01:00

Wat heb je liever? In krappe stoeltjes, met irritante medepassagiers en vies vliegtuig eten naar New York? Of…in een luxe hotel zwevend door de lucht naar the big apple?

In dit filmpje zie je een gigantisch groot en luxe zeeschip, dat je in 37 uur van Londen naar New York brengt. Hij zweeft op waterstofgas. Zonne-energie zorgt voor de electriciteit. Hij is 265 meter hoog, lichtgewicht, en zeer stil. Met weinig andere passagiers, beetje relaxen en genieten van de uitzichten. Je hebt je eigen penthouse en bedieningspersoneel tot je beschikking. En heb je zin om te dineren met de skyline van Londen, dan zakt hij gewoon even onderweg.

Er zijn wel vaker plannen voor luchtschepen, laten we hopen dat deze wordt doorgezet!

De wetenschap achter Hollywood shoot outs!

2010-02-11T21:00:00.045+01:00

Voor meer informatie kijk de uitzending van Nieuwslicht op 11 februari terug!

Het koepokvirus verspreidt zich snel en handig

2010-02-04T15:09:00.002+01:00

Verspreiding koepokvirus from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

Het koepokvirus is bijzonder doelmatig en daardoor vier keer sneller dan alle andere virussen! Dit hebben virologen ontdekt door het virus te filmen.

Een doorsnee virus verspreidt zich door elke cel binnen te dringen die het tegenkomt, ongeacht of de cel al geïnfecteerd is door een ander virusdeeltje.

En nu eens kijken hoe het koepokvirus zich verspreidt. Het virus markeert een geïnfecteerde cel met een eiwit. Dit eiwit maakt binnen 30 minuten een soort ‘zwiep-arm’ aan die uit de cel steekt. Volgende virusdeeltjes zien daardoor dat de cel al geïnfecteerd is. Sterker nog, de zwiep-arm fungeert als een springplank waarmee arriverende koepokvirussen naar andere cellen worden gelanceerd. Ze slaan dus gezonde cellen over, erg slim!

Dit geeft inzicht hoe virussen zich verspreiden. Nu nog een manier vinden om die zwieparmen af te breken, zodat kwaadaardige virussen zich niet kunnen verspreiden.

Wil je weten wat er morgen in Nieuwslicht komt?

2010-02-03T14:18:00.004+01:00

Menno bij tandarts... from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

'The making of' Nieuwslicht-aardbevingbestendige huizen

2010-02-03T11:53:00.004+01:00

Nieuwslicht ging naar de TU Eindhoven om te kijken hoe je het beste een aardbevingbestendig huis kan bouwen. Dit om wellicht een volgende ramp te voorkomen. André Jorissen, hoogleraar Bouwkunde, legt het ons uit.

Wil je nog meer weten over je brein?

2010-02-03T11:25:00.007+01:00

De Universiteit Leiden heeft een hele leuke site, voor als je meer wilt weten over je puberende brein.

Nog meer info over onderzoeken naar het brein is te vinden op de site van het Brain and development Lab, van de Universiteit Leiden.

Discussie rondom het smelten van gletsjers

2010-02-02T14:35:00.004+01:00

Er is een heel debat gaande over het smelten van de gletsjers in de Himalaya en de snelheid waarmee dit gebeurt. Dit debat geeft weer eens de noodzaak aan van de satellieten die de gletsjers in beeld brengen. Lees verder over deze satellieten op de site van de ESA.

Klimaatwetenschap

2010-01-29T14:23:00.004+01:00

De reputatie van het International Panel on Global change is in hoog tempo aan het afbrokkelen. Het rapport uit 2007 waarin het IPCC alarmerende gevolgen voor de planeet voorspelt als de uitstoot van CO2 niet wordt teruggedrongen blijkt fouten in inhoud en in onderbouwing te vertonen.

De problemen begonnen toen e- mails van een groep klimaatwetenschappers uitlekten. De mails onthulden dat wetenschappers actieve pogingen deden om kritiek op hun onderzoek te onderdrukken. Wetenschappelijke achtergrondinformatie werd opzettelijk niet gedeeld met critici en feiten die niet in het betoog van de onderzoekers pasten, werden weggemoffeld.

De opvallende bewering dat de gletsjers in de Himalaya binnen 25 jaar zouden zijn gesmolten bleek onjuist. De 40 procent van de wereldbevolking op het Indiase subcontinent kunnen rustig ademhalen: voorlopig droogt de Ganges nog even niet uit. Maar IPCC voorzitter en Nobelprijswinnaar Rajenda Pachauri heeft inmiddels wel miljoenen euro’s aan onderzoekssubsidie opgestreken.

De bewering dat een groot deel van de Amazonedelta zou veranderen in een dorre Savanne bleek op geen enkel wetenschappelijk onderzoek te berusten, maar op een rapport van een milieuactivist en een journalist.

In de uitzending van 28 januari legt geoloog prof. Salomon Kroonenberg uit dat de mens CO2 aan de atmosfeer heeft toegevoegd, maar dat er ook andere oorzaken kunnen zijn voor het geleidelijk stijgen van de wereldwijde temperatuur dan het handelen van de mens.

Salomon Kroonenberg verteld smakelijk over de manipulatieve praktijken van klimaatwetenschappers. Wat doe je als klimaatonderzoeker als een kritische collega je berekeningen nog eens wil narekenen?

Salomon Kroonenberg over gegevens uitwisselen from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

En dat is nog lang niet alles. Sinds de film An Inconvenient Truth van Al Gore zijn klimaatbeleid en energiebesparing aan elkaar gekoppeld. Als de theorie over Global warming inderdaad op drijfzand blijkt te staan zijn klimaat en energie een onontwarbare kluwen geworden.

Salomon Kroonenberg over An Inconvenient Truth from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

De e-reader krijgt kleur

2010-01-28T17:18:00.006+01:00

Je kunt er honderden boeken in opslaan en het scheelt je daardoor kilo's bagage als je op reis gaat: het elektronische boek. In Amerika worden bij online-boekwinkel Amazon al meer elektronische exemplaren verkocht dan gewone boeken. En ook in Nederland winnen e-books razendsnel aan populariteit Het beeld is tot nu toe zwart- wit, maar een Nederlandse uitvinding biedt wellicht de volgende stap in de e-reader technologie: het kleuren- en videoscherm.

Fabrikanten claimen dat elektronisch papier net zo lekker leest als echt papier. Doordat de apparaten geen gebruik maken van achtergrondverlichting, zoals een computerscherm of mobiele-telefoonscherm wel doet, word je er minder moe van. En het beeld dat je met 'digitale inkt' creëert, hoeft niet constant ververst te worden, zoals bijvoorbeeld bij een lcd-scherm wel moet. Dat komt doordat elektronische inkt met piepkleine pigmentbolletjes werkt, die in een vloeistof zweven. Maar hoe werkt dat dan? Welke technologie zit daar dan precies achter? In Nieuwslicht van 28 januari leggen we uit waarom een elektronisch boek op echt papier lijkt.

Maar aan digitale inkt zoals we het nu kennen, kleven ook nadelen: het kan alleen zwart-wit-beelden weergeven en is bovendien vrij traag. Het Nederlandse bedrijf Liquavista komt nu met een compleet nieuwe technologie: elektrowetting. Een technologie die sneller is dan de traditionele elektronische inkt en bovendien kleuren en video kan weergeven. Nieuwslicht is bij deze ontwikkelaars op bezoek gegaan en hoort alles over de laatste ontwikkelingen. Kijk de uitzending terug om te zien wat we allemaal te weten zijn gekomen!

Interessante links over de e-reader:

Informatie over allerlei e-readers

Site van de kleuren e-reader

Video's over de e-reader

Help de wetenschap! Maak zelf foto's van Mars

2010-01-28T16:24:00.008+01:00

Dit zijn spectaculaire beelden van Mars, gemaakt door de HiRISE, een hoge-resolutiecamera aan boord van een satteliet die om de planeet heen draait. Amerikaanse wetenschappers gebruiken die foto's om het oppervlak van Mars te bestuderen. Maar ze hebben wel een probleem, want zoek maar eens de meest interessante plekjes uit om te bestuderen, als je kan kiezen uit grofweg honderdvijftig miljoen vierkante kilometer Marsoppervlak...

Daarom vragen ze jouw hulp. Als je inlogt op hun site, kun je de planeet bekijken met behulp van Google maps. En denk je een stukje te zien wat nu echt eens van dichtbij bekeken zou moeten worden, dan geef je dat door aan de onderzoekers. Zij bekijken je suggestie en als ze het met je eens zijn, fotograferen ze dat stukje Mars. Je kan de foto vervolgens ook zelf downloaden….en bijvoorbeeld aan je muur hangen!

Foto's van Mars:

Interessante links:

Meer foto's van Mars gemaakt door HiRISE

Google Maps van Mars

Beelden van de satelliet die om Mars heen draait

Welke beweringen van klimatologen zijn onbetwistbaar juist?

2010-01-28T13:17:00.000+01:00

Het IPCC, het klimaatbureau van de Verenigde Naties en winnaar van de Nobelprijs voor de vrede is hard bezig haar gezag te verliezen.
Nadat uit uitgelekte emails bleek dat Britse wetenschappers het beeld van klimaatveranderingen belangrijker leken te vinden dan de feiten bleek deze week dat er totaal ongefundeerde voorspellingen over het verdwijnen van gletsjers in de Himalaya, het verdwijnen van het regenwoud en het ontstaan van tornado´s in de rapportages van het het IPCC staan.

Nieuwslicht vraagt aan geoloog Salomon Kroonenberg van de Konklijke Academie van Wetenschappen of er nog iets over is van de klimaatwetenschap.

Maakt techniek uit Avatar schaatsers beter?

2010-01-26T17:11:00.007+01:00

Afgelopen uitzending in Nieuwslicht (28 januari) hebben we getest of schaatsters nog beter kunnen schaatsen door een techniek uit de film en gamewereld. Ir. Daniel Roetenberg heeft namelijk een pak voor het bedrijf Xsens ontwikkeld op basis van de zogeheten Motion Capture techniek (ook gebruikt in de film Avatar!).

Voor de reportage kun je de uitzending terug kijken op onze website.

En kijk het volgende filmpjes voor extra beelden die níet op televisie vertoond zijn!

Menno krijgt schaatsles from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

Menno krijgt nog meer schaatsles from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

Voor meer informatie over het bedrijf Xsens volg deze link.
En wil je meer weten over de schaatsers uit onze reportage? Check de website van Gewest Zuid-Holland.

De wetenschap achter James Camerons Avatar

2010-01-26T10:12:00.004+01:00

In onze volgende uitzending (28 januari) leggen we uit hoe door middel van MVN schaatspakken metingen gedaan kunnen worden die ervoor zorgen dat er uiteindelijk beter geschaatst kan worden. In deze pakken zitten sensoren die ook gebruikt worden in games en films als Avatar. Om alvast warm te draaien voor onze reportage over MVN pakken, kijk het filmpje over 'de wetenschap achter Avatar'.

Zie ook 'the making of' Nieuwslicht: MVN pakken voor een kijkje achter de schermen.

Uitverkoop bij NASA!

2010-01-25T18:00:00.002+01:00

Spaceshuttle verkoop bij NASA. De goed verzorgde en van airco voorziene ruimteveren staan te koop als ze klaar zijn met het bouwen van het international space station. Voor 20 miljoen euro is er een van jou. De hoofdmotoren van de shuttles, die kun je gewoon gratis komen ophalen. Het transport moet je wel zelf betalen.

Lancering van Endeavour voor werkzaamheden aan het International Space Station. from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

2010-01-25T10:35:00.001+01:00

Uw hond is de beste waarschuwing voor een aardbeving! from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

Testen voor aardbevingbestendige huizen

2010-01-22T16:57:00.002+01:00

In uitzending 2 van Nieuwslicht (21 januari) behandelden we de aardbeving op Haïti. Kijkt u naar het volgende filmpje om te zien hoe specialisten testen uitvoeren voor het bouwen van aardbevingbestendige gebouwen.

Testen voor aardbevingbestendige huizen from Nieuwslicht VARA on Vimeo.

Antwoord van De Friesche Elf Steden op tip van onze kijker!

2010-01-22T09:59:00.002+01:00

De Friesche Elf Steden hebben gereageerd op de tip van onze kijker over het redden van de elfstedentocht. Hieronder hun reactie!

Geachte van Dooren,

Wij hebben uw brief van 17 januari 2010 in goede orde ontvangen. Als eerste dank voor uw meedenken. Wegens de sneeuw op het ijs hebben we de afgelopen periode ontzettend veel ideeën mogen ontvangen van enthousiaste meedenkers. Het bestuurlijk uitgangspunt is echter dat het menselijk ingrijpen beperkt moet blijven tot de ijstransplantaties (bestaand natuurlijk gevormd ijs van de ene plaats verwijderen en naar de andere plaats toe brengen). Uw voorstel gaat in dat opzicht een stapje verder. De ijsblokken zijn dan al op voorraad. Hoe inventief uw idee ook is, het bestuur blijft zich beperken tot de genoemde ijstransplantaties zoals die zich ook in 1997 hebben voorgedaan.

Vertrouwende u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet,

Sybe Bruining

Ambtelijk Secretaris De Friesche Elf Steden

Herkennen we aardig gedrag?

2010-01-21T23:00:00.004+01:00

In aflevering 2 (21 januari) van Nieuwslicht hebben we getest of Nederlanders aardigheid herkennen. Dr. Susanne Piët verteld ons meer over aardigheid. Ben je nieuwsgierig geworden? Check dan haar website!

Elisabeth in gesprek met dr. Piët

De "aardigheids-test"

Simulatie van een aardbeving met een testhuis

2010-01-21T20:55:00.003+01:00

Binnenkant van testhuis bij nabootsing aarbeving

2010-01-21T16:29:00.002+01:00

De wetenschappelijke expeditie naar Antartica

2010-01-19T15:21:00.005+01:00

In de eerste uitzending van Nieuwslicht spraken we met Utrechtse paleoklimatologen Henk Brinkhuis en Peter Bijl. Op 8 januari vertrokken zij, samen met 30 andere wetenschappers, vanuit Nieuw Zeeland op het boorschip Joides Resolution voor een unieke wetenschappelijke expeditie naar Antartica.

Gedurende het seizoen van Nieuwslicht houden we jullie op de hoogte van hun bevindingen en avonturen. Houd dus regelmatig onze site en de uitzendingen in de gaten!

Voor meer informatie, volg deze link.

Prof. Dr H. Brinkhuis voor het boorschip.

Tip van de kijker!

2010-01-19T14:20:00.008+01:00

Naar aanleiding van onze reportage over het redden van de elfstedentocht in uitzending 1 van Nieuwslicht (14 januari), heeft een kijker ons gemaild met nog een tip om de tocht der tochten te redden.

Bestuur Koninklijke Vereniging
De Friesche Elf Steden
Postbus 569.
8901 BJ Leeuwarden.

Geacht Bestuur,

Regelmatig kom ik artikelen tegen over “hoe maak je de ijsvloer steviger”.
Het betreft vaak de zwakke open plekken, door wind en onder de bruggen.
De VARA liet op donderdag 14 januari een poging zien in het programma “Nieuwslicht”, echter het resultaat was niet in overeenstemming met de verwachtingen.

Ik denk dat de oplossing voor deze problematiek veel eenvoudiger en goedkoper is op te lossen en wel door het volgende te doen.

1. Maak een mal van bv. 1.00m breed, 2.00m lang en 15 cm hoog.
2. Vul deze mal met water.
3. Vries deze mal in een diepvriesruimte bij bv – 20 C.
4. Ontdooi de ijsschots uit de mal.
5. Herhaal deze methode zoveel als er schotsen nodig zijn.
6. Stapel de ijsschotsen dmv balkjes los op een palet.
7. Op 2m2 vloeroppervlakte kunnen minstens 10 schotsen staan, is 20m2 ijsvloer.
8. Op 50m2 vloeroppervlakte kunt u bijna 1000m2 ijsvloer opslaan.
9. De kosten voor opslag zal niet hoog zijn.
10. Leg in november een voorraad voor de eerst komende Elfstedentocht klaar en u kunt ze makkelijk naar de daar toe gewenste plekken met een helftruk aanbrengen.
11. Tref eventueel voorzieningen in de schotsen bij het invriezen, zodat ze koppelbaar gemaakt kunnen worden.

Mogelijk geeft bovenstaande u een oplossing voor de problematiek waar u iedere keer weer mee te maken krijgt.
Ook te gebruiken om “kluunplaatsen” te verbeteren.

Ondergetekende is erg benieuwd of bovenstaande een mogelijkheid is en kijk uit naar een reactie.
Met vriendelijke groet,

F.W.K.M. van Dooren

Preview uitzending 2: Kunstgras!

2010-01-19T12:35:00.002+01:00

In de volgende uitzending van Nieuwslicht (21 januari):

Om te zorgen dat kunstgras niet tot meer blessures en tot een ander spelletje leidt heeft de internationale voetvalbond normen opgesteld waar het materiaal aan moet voldoen.
Ballen mogen niet te hoog stuiten, ze mogen maar een bepaalde afstand rollen. En als een speler een snelle draai maakt, moet zijn voet meedraaien en niet blijven staan, anders zou hij zijn knie- en enkelbanden kan scheuren. Nieuwe normen voor een nieuw materiaal houdt in dat je ook nieuwe meetmethoden moet ontwikkelen. Nieuwslicht laat zien hoe er gemeten wordt.

Stichting Rino

2010-01-19T12:11:00.005+01:00

In uitzending 1 van Nieuwslicht (14 januari) hebben we door middel van verschillende technieken gekeken of we het ijs kunnen verbeteren onder bruggen zodat de elfstedentocht gered kan worden. Wij werden daarbij geassisteerd door stichting Rino. Met 60 liter stikstof gingen zij met het ijs aan de slag.

Rino is een stichting van Leidse studenten die scholen over het hele land bezoekt om daar haar show Freezing Physics voor klassen op te voeren. Stichting Rino heeft tot doel het gat te dichten tussen de natuurwetenschap en het (jonge) publiek. De stichting wil op een positieve manier het publieke beeld aanpassen van de natuurwetenschap en dat van de wetenschapper in het bijzonder.
Aan de middelbare scholier wordt niet alleen laten zien dat natuurwetenschap mooi, interessant en zeker ook leuk is, maar ook dat jonge studenten, generatiegenoten van de scholier, hebben gekozen voor een bèta-studie en daar plezier aan beleven.
Met het demonstreren van spectaculaire natuurkundige experimenten tijdens Freezing Physics wordt de aandacht getrokken en uitgelegd hoe de aanwezige natuurkundige verschijnselen werken.

Kijk op hun site voor meer informatie over Rino en om Freezing Physics te boeken voor uw school.

Winkel robot

2010-01-15T14:13:00.001+01:00

Kunnen we de elfstedentocht redden?

2010-01-15T09:00:00.001+01:00

Dun ijs onder bruggen kan ervoor zorgen dat de tocht der tochten toch nog niet doorgaat. Valt hier iets aan te doen? Nieuwslicht onderzoekt met een hoogleraar stromingsleer en een hoogleraar chemie of technische ingrepen het ijs stevig genoeg kunnen maken om veilig onder een brug door te schaatsen.

Hoogleraar stromingsleer aan de TU Delft Boersma oppert dat het beter zou zijn als vaarwegen onder bruggen bij matige vorst een dam krijgen zodat de stroming stopt. Stroming is in de trechtervorm die het water bij de meeste bruggen heeft sterker dan op open water en dat zorgt door vermenging van steeds weer nieuw warm water voor slechtere bevriezing. Verder stelt Boersma voor de warme lucht die vrijkomt bij het afkoelen van het water beter af te voeren. Door de koude wind met een plastic scherm in de vorm van een trechter voor de brug te spannen hoopt hij de lucht onder de brug zo af te koelen dat het ijs dikker wordt.

Hoogleraar industriële chemie van de TU Delft Geertjan Witkamp gebruikt industriële koude om het ijs te doen bevriezen. Koolstofdioxide (CO 2) in vaste vorm, bijvoorbeeld uit een poederblusser, is 79 graden onder nul. Als een flinke lading vaste CO2 het op het ijs ‘smelt’ onttrekt het warmte aan het water waardoor dat gemakkelijk bevriest. Vast koolstofdioxide is minder geschikt om in water te gooien, omdat het ijs dat zich vormt nogal bros en zacht van structuur is.
Voor het zwaardere werk gebruikt Witkamp vloeibare stikstof. 179 graden onder nul. Eenmaal op het ijs aangebracht zorgt de stikstof voor onmiddellijke bevriezing. Lastig is dat stikstof vrijwel direct overgaat in gasvorm en de meeste koude dus via de lucht ontsnapt. Net als bij koolstofdioxide zorgt stikstof op de manier die wij gebruiken voor nogal bros ijs. Onder een harde bovenlaag vormen zich bellen met lucht en stikstof, die het ijs niet direct steviger lijken te maken.

'The making of' Nieuwslicht - MVN pakken

2010-01-14T16:30:00.002+01:00

Zie de foto's voor een kijkje achter de schermen bij Nieuwslicht. Menno test hoe MVN pakken werken. Door middel van sensoren (die ook in games gebruikt worden!) komen we veel informatie te weten over schaatsen. En hóe we beter kunnen schaatsen!

Deze week in Nieuwslicht (14 januari)

2010-01-14T13:40:00.000+01:00

''The making of' Nieuwslicht - het redden van de elfstedentocht

2010-01-14T12:03:00.002+01:00

In de eerste aflevering van Nieuwslicht onderzoeken we met een hoogleraar stromingsleer en een hoogleraar chemie of technische ingrepen het ijs stevig genoeg kunnen maken om veilig onder een brug door te schaatsen. Dun ijs onder bruggen zorgt er namelijk voor dat de elfstedentocht niet door zou kunnen gaan.

Zie de foto's om te kijken hoe we dit getest hebben. En kijk natuurlijk vanavond naar Nieuwslicht om 21.00 uur op Ned.3 om het hele filmpje te zien!

Professor Witkamp probeert water sneller te laten bevriezen met koolstofdioxide van -79 graden Celsius.

De ijsvloer is behandeld met 100 liter stikstof van -190 graden Celsius.
KNSB ijsmeester Dirk de Groot stelt vast dat er onder de brug 1 centimeter ijs bij gekomen is.

UITZOOM VAN DE AARDE NAAR EEN TOTAAL VAN HET HEELAL

2010-01-13T21:22:00.010+01:00

Het paste niet in onze uitzending maar we wilden je dit niet onthouden.

Gemaakt door "the American Museum of Natural History"

Nieuwslicht is terug!

2010-01-12T16:01:00.000+01:00

Nieuwslicht weer terug op televisie!!

2010-01-06T10:09:00.003+01:00

Vanaf 14 januari is Nieuwslicht weer terug op televisie!
Kijk elke donderdag om 21.00 uur op Ned 3!

Oproep: doe mee aan een grootschalig onderzoek! (update: inschrijving gesloten)

2009-03-31T10:03:00.001+02:00

Zonder slaap ga je dood. Maar uit onderzoek van Ysbrand van der Werf aan de Vrije Universiteit blijkt dat ook licht slapen slecht is voor de gezondheid. Mensen waarbij de diepe slaap in het lab verstoord werd kunnen minder goed nieuwe dingen onthouden dan mensen die ongestoord slapen.

Naast het onderzoek van Ysbrand van der Werf, start vanuit het NIN in september 2009 een uniek online onderzoeksprogramma omtrent slapeloosheid: het Nederlands Slaap Register. Het doel is om de slaappatronen in kaart te brengen van tienduizenden goede slapers, slechte slapers, korte slapers en lange slapers, kortom: van iedereen. Naast informatie over slaap worden ook persoonlijkheidsvragenlijsten afgenomen, en allerlei andere gegevens, zoals de gevoeligheid voor warmte. Met al deze gegevens hoopt men verschillende soorten slapeloosheid te categoriseren.

Deelname aan het Nederlands Slaap Register is vrijblijvend en anoniem. Interesse? Stuur een mail naar info@slaapregister.nl, u ontvangt dan bericht zodra het register online is.

Knabbelvisjes

2009-03-04T21:09:00.008+01:00

Visjes die dode huidschilfers van je af eten kunnen mensen met huidafwijkingen helpen...

Bijzonder robotten

2009-03-04T21:09:00.007+01:00

In de uitzending van 4 maart tonen we twee erg bijzonder robotten...

Sandbot is een robot zie zich makkelijk door zand kan voortbewegen. De robot heeft sensoren waarmee hij detecteert hoe hard het zand is. Als het zand heel los ligt, gaat sandbot meer zwemmen dan lopen.

De Jojo-robot voelt met sensoren wanneer de Jojo bijna op zijn diepste punt is, op dat moment trekt hij de Jojo weer omhoog.

Zie voor meer info over de jojo-robot: Newscientist

Slimme ezels

2009-03-04T21:09:00.005+01:00

Een muilezel, dat is een kruising tussen een pony en een mannetjes ezel. Over muilezels dacht men altijd dat ze dom waren. Maar uit een recent Brits onderzoek blijkt dat ze slimmer zijn dan hun ouders.

Lees meer...

Love is in the ground

2009-03-04T21:09:00.003+01:00

Deze olifant hoort het geluid van een vrouwtjesolifant die hem roept. Hij gebruikt niet alleen zijn oren, maar ook zijn slurf en voorpoten, daarmee voelt hij de trillingen in de grond die de lovecalls voortbrengen.

Nanotechnologie

2009-03-03T21:12:00.000+01:00

Nanotechnologie vinden we steeds vaker terug in onze producten. Maar wat is eigenlijk ‘nano’? Waarom zit het in onze zonnebrand, cosmetica? Is nano wel veilig of is het net zo gevaarlijk als asbest? Voor de uitzending van 4 maart dook Nieuwslicht in de wereld van de nanotechnologie. Drie nanotechnologen, Joachim Loos, Hans Bouwmeester en Ernst Südholter brengen die mini- nanodeeltjes in consumentenproducten speciaal voor ons in beeld.

In de uitzending wordt een foundation van Dior, met nanodeeltjes onder de loep genomen. Door een monster in de elektronenmicroscoop 100 graden te kantelen kan de structuur van de nanodeeltjes in het monster bekeken worden. Zie hier wat we vonden:

Nanodeeltjes in Dior Extreme Wear Foundation.
De nanodeeltjes die we vonden zijn titaniumdioxide, klei en ijzer.

De zwarte lijntjes die je ziet de atomen op een rij!

Beelden: Technische Universiteit Eindhoven.

>> Bekijk de hele uitzending

Nanotechnologie nodig voor plastic zonnecellen

2009-03-03T21:11:00.001+01:00

Stel je voor dat je plastic zonnecellen kunt maken op een rotatiepers, op dezelfde manier als het drukken van een krant. Autodaken, kantoorgebouwen en regenjassen zouden bedekt kunnen worden met deze zonnecellen, veel goedkoper dan de huidge zonnecellen van silicium.

Om elektriciteit op te wekken met plastic moeten ontwerpers een fijnmazig netwerk maken waarin zonlicht kan worden omgezet in elektronen, die de stroom leveren voor het stopcontact.

Plastic zonnecellen werken alleen als het plastic netwerk niet te fijn, maar ook niet te wijd is. Alleen door een elektronenmicroscoop te gebruiken kunnen Joachim Loos en zijn collega´s van de Technische Universiteit Eindhoven bepalen of de plastic zonnecellen die ze maken de juiste structuur heeft. Daarom is het noodzakelijk dat de ontwerpers de structuur van hun ontwerp op nanoschaal kunnen bekijken. Om de structuur in beeld te brengen kan het monster in de elektronenmicroscoop 100 graden gedraaid worden. Daarna moeten er nog uitgebreide berekeningen op de beelden worden losgelaten om een mooi filmpje zoals dit te krijgen.

(Beelden: Technische Universiteit Eindhoven)

Robot

2009-02-11T21:13:00.000+01:00

Hoe beweegt een robot die de hersenactiviteit van lopende mensen nabootst? Met die vraag hopen Duitse neurowetenschappers, slechtzienden te gaan helpen.

Klik hier voor het volledige artikel.

Waterstof

2009-02-11T21:12:00.000+01:00

Scheikundigen van de Universiteit van Amsterdam denken de Heilige Graal van duurzame energie gevonden te hebben: een manier om gemakkelijk waterstofgas te produceren. Ze ontworpen een zelfassemblerend supramoleculair complex dat energie uit licht gebruikt om waterstofgas vrij te maken uit een organische verbinding.
Klik hier voor het volledige artikel!

16 kilo afvallen in 5 weken

2009-02-11T21:10:00.001+01:00

Als eerste ziekenhuis in Europa zet het academisch ziekenhuis Maastricht een nieuw middel in in de strijd tegen ziekeliijke vetzucht (Obesitas): de EndoBarrier. Door het plaatsen (via de slokdarm en de maag) van een soort mouw in de twaalfvingerige kunnen obese patiënten snel gewicht kwijt raken als voorbereiding op een operatie.

De hobbelende fiets - een nieuwe optische illusie

2009-02-11T21:10:00.000+01:00

Amerikaanse psychologen ontdekten onlangs een nieuwe optische illusie: de hobbelende fiets. De fietsillusie is een nieuwe vorm van gezichtsbedrog. Neem een plat fietspad met daarnaast een hekwerk van paaltjes waar kettingen tussen hangen. Ga vervolgens een flink eind achteruit. Zodra er een fietser langskomt, lijkt die samen met de kettingen op en neer te hobbelen. Door de afstand smelten in ons brein de fietser en het hekwerk samen.

Bekijk de illusie:

Hoe kan dit nou?
Lees de uitleg!

Topkok Pierre Wind over foute vetten

2009-02-11T15:37:00.006+01:00

Slechte vetten zorgen voor opeenhopingen van cholesterol in ons bloed waardoor we eerder een hartaanval krijgen. In de uitzending van 11 februari legt topkok Pierre Wind van alles uit over foute vetten. Wat u niet op tv zag...

Oproep van Pierre: gebruik voor bakken patat geen sla-olie!

Cholesterolpukkels in je bloedvaten

Een borrelglaasje slaolie is goed voor je!

Pierre over het grote probleem van vette friet

Broodje kroket is gezonder dan kaas!

In sommige koekjes zitten nog transvetten!

Nieuwe manieren om laptops te kraken!

2009-02-11T15:10:00.000+01:00

Deze week laten medewerkers van het beveiligingsbedrijf Fox-IT in Nieuwslicht drie nog nooit vertoonde manieren zien om een laptop te hacken.

Zie hier hoe geheime data van een laptop gestolen kan worden door het geheugen tijdelijk te bevriezen met een koude vloeistof.

Klik hier voor de volledige research paper

Diepzee webcam

2009-02-05T09:58:00.009+01:00

In Monterey Bay in California hebben ze een webcam op de zeebodem geplaatst. Hier kun je de diepzeeversie van Big Brother 24 uur per dag volgen.

http://www.mbari.org/mars/general/eits/livefeed.html

Vis verandert van vorm

2009-02-04T21:11:00.004+01:00

Lang dacht men dat deze drie vissen verschillende soorten waren, nu blijkt uit onderzoek naar de bouw en het DNA dat de vissen tot dezelfde soort behoren, de Walviskopvis. De onderzoekers waren erg verrast door de verschijning van het vrouwtje.

Copyright - David Johnson, Smithsonian Institution, Washington

Voorspellen hamstringblessure?

2009-02-04T21:10:00.006+01:00

Er lijkt in het betaalde voetbal wel sprake van een ‘hamstringepidemie’. De één na de andere voetballer raakt dit seizoen geblesseerd aan de achterkant van zijn bovenbeen. De blessuregolf moet niet worden afgedaan als ‘domme pech’ want het is te voorkomen. Dat zegt oud-atletiekcoach Henk Kraaijenhof. In de uitzending van 4 februari zie je hoe dat kan!

Naast andere krachttraining en looptechniek zou de voetbalwereld volgens Kraaijenhof ook moeten gaan werken met elektromyografie, EMG, een methode waarbij spieren van binnen worden gemeten. Met een EMG zegt Kraaijenhof te kunnen voorspellen of iemand een hamstringblessure heeft of gaat krijgen. Dat zou veel leed besparen!

Een demonstratie:

Steen te water

2009-02-04T21:10:00.003+01:00

Als je een steen in het water gooit, ontstaat er een snelle dunne straal die omhoog spuit. Hoe deze straal precies ontstaat, dat hebben natuurkundigen aan de TU Twente nu verklaard. Met een hogesnelheidscamera maakten zij opnames van de straal.

Copyright - Stichting FOM - TU Twente

Eigen beweging eerst

2009-02-04T21:09:00.003+01:00

Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat het makkelijker is om je eigen bewegingen te herkennen dan die van anderen. Voor het onderzoek lieten ze mensen in het donker bepaalde handelingen uitvoeren met lampjes op hun gewrichten.

"We study the perception of human and object movement. Here are some movie clips that demonstrate the types of stimuli we use in our experiments."

Copyright - Maggie Shiffrar - Rutgers University
Lees meer over het onderzoek op de site van Maggie Shiffrar

Baby's horen de beat!

2009-02-04T21:05:00.004+01:00

Baby’s van twee dagen oud kregen op een koptelefoon ritmes te horen. Als er een tel weggelaten werd, reageerden de baby’s daarop, onderzoeker Henk-Jan Honing zag dit terug in de hersenactiviteit van de baby’s.

Klik hier voor het volledige onderzoek!

Menno als oermens!

2009-02-03T15:12:00.003+01:00

Voor de 200ste verjaardag van Darwin heeft de Open University een leuke tool ontwikkeld: bekijk hoe je er uit zou zien als oermens! Upload je foto en zie je zelf 'devolueren' tot 3,7 miljoen jaar geleden.

Zo zou Menno eruit zien als verschillende soorten oermens:

1) Australopithecus (3,7 miljoen jaar oud)
2) Homo habilis (2,2 miljoen jaar oud)
3) Homo erectus (1,8 miljoen jaar oud)
4) Homo heidelbergensis (500.000 jaar oud)

Wil je jezelf zien als oermens? Klik hier!

Deze week in Nieuwslicht: Darwin 200 jaar!

2009-02-03T15:00:00.001+01:00

Tweehonderd jaar na Darwin’s geboorte en honderdvijftig jaar na de publicatie van "On The origin of species" een behandelen we in nieuwslicht een nieuw verhaal over Darwin én over de stand van het huidige evolutionair–biologisch onderzoek.

Menno is in het natuurhistorische instituut Naturalis in Leiden, waar tot op de dag van vandaag een aantal vinkjes bewaard worden die Darwin zelf strikte, en waarop hij een deel van zijn theorie baseerde.

Wat leerden deze vinken Darwin over de evolutie?

Meer lezen over Darwin?
Bekijk het complete werk van Darwin online!
Het Darwin Dossier van the Open University
Feliciteer Darwin online!
Transformeer jezelf tot oermens!

MV "Beluga SkySails" in Rotterdam

2009-02-03T09:59:00.000+01:00

In de uitzending van 21 januari hadden we een kort item over Skysails, zeilen die grote schepen voort kunnen trekken. Voor de liefhebber hebben wij goed nieuws:

De MV "Beluga SkySails" brengt van 31 januari 2009 tot en met 4 februari een bezoek aan de haven van Rotterdam!

Eureka's los te bekijken!

2009-01-28T09:55:00.000+01:00

Vanaf nu zijn alle leukste, grappigste en meest opvallende eureka's ook los te bekijken op ons eigen vimeochannel!

Klik hier!

De Herchel-ruimte telescoop

2009-01-27T16:02:00.000+01:00

Bijna is hij klaar om gelanceerd te worden en daarna drie jaar lang beelden te maken van de diepste uithoeken van de Kosmos: De Herschel- ruimte telescoop. De telescoop wordt in Nederland gebouwd en de belangrijkste instrumenten aan boord zijn van Nederlands ontwerp en makelij.

Sterrenkundigen over de hele wereld kijken reikhalzend uit naar beelden van natuurverschijnselen waar we nu alleen een vaag idee van hebben, zoals de geboorte van nieuwe sterren en sterrenstelsels. Maar wat voor een beelden verwachten ze van de Herchel-telescoop?

In deze animaties zie je hoe intergalactische gaswolken nieuwe sterren máken (met dank aan Prof. Matthew Bate, University of Exeter UK). Dit zijn allemaal animaties, maar het is de bedoeling dat de Hetchel telescooop binnenkort echte beelden maakt van dit soort ongelooflijke natuurverschijnselen.

Meer weten over de Herchel-telesoop?
Ga naar de ESA homepage

Wat herinneren kinderen zich later van het drama in België?

2009-01-27T13:51:00.002+01:00

Vorige week werd het Belgische Dendermonde opgeschrikt door een gruwelijke steekpartij op de babyafdeling van een crèche. Bij de steekpartij kwamen twee baby's en een volwassen begeleider om het leven, en nog eens tien andere baby's raakten gewond.

Wat kunnen de kinderen uit de crèche in België zich later herinneren van de dramatische gebeurtenissen? En zullen ze er hun hele leven een traumatische herinnering aan overhouden? Nieuwslicht vroeg het aan neuropsycholoog Jaap Murre.

Herkent u deze geluiden?

2009-01-27T11:59:00.006+01:00

Het portier van een duurdere Duitse auto maakt het geluid van een dichtslaande kluisdeur. Dat roept een degelijk en betrouwbaar gevoel bij de bestuurder op. Dat komt niet omdat die deur beters of anders is dan de deur van een goedkope Koreaanse auto, maar omdat geluidsdesigners heel lang gesleuteld hebben aan die deur om dat geluid te krijgen. Ook het geluid van een wasmachine, een staatmixer en een Senseo koffiezetapparaat wordt nauwkeurig ontworpen zodat het geluid de consument precies het juiste gevoel geeft. Elif Ozcan van de TU Delft onderzocht welke associaties en gevoelens mensen krijgen van het geluid van allerlei producten.

Kunt u de volgende geluiden herkennen?
En welke associaties roept het bij u op?
Sample 1
Sample 2
Sample 3
Sample 4
Sample 5

Depressieve muizen

2009-01-27T10:50:00.001+01:00

Muizen hebben ook wel eens een dipje. Net als bij mensen bieden antidepressiva en therapie uitkomst. Maar wat blijkt? Medicijnen en therapie blijken heel andere effecten op de hersenen te hebben.

Eureka's los te bekijken!

2009-01-27T09:24:00.003+01:00

Bekijk nu alle eureka filmpjes los online!

Klik hier voor meer filmpjes!

Waarom is ijs glad?

2009-01-21T13:45:00.010+01:00

In Nieuwslicht aflevering 9 legde oud Olymisch schaatser en doctor fysische chemie Marnix ten Kortenaar uit waarom ijs glad is. Marnix legt uit dat ijs glad is omdat ijs een toplaag heeft van bewegende moleculen. Er zijn namelijk moleculen die half aan het ijs gevroren zitten en de lucht in vervluchtigen. En er zijn waterdampmoleculen in de lucht die aan het ijs willen vriezen. Dit maakt dat er een laagje is net boven en in de toplaag van het ijs dat bestaat uit op en neer bewegende moleculen. Die bewegingen maken dat ijs glad is.

Reactie 1 - De gladheid komt door een vloeibaar laagje

2009-01-21T13:40:00.009+01:00

Niet iedereen was het met de verklaring van Marnix eens. Als reactie op zijn uitleg wees een kijker ons op de theorie dat de druk van het ijzer van een schaats op het ijs zorgt voor een vloeibaar laagje, waardoor het ijzer door het ijs zakt.
In aflevering 10 lieten wij een proef zien waarin zichtbaar is dat een ijzerdraad, met aan beide kanten gewichten, door een blok ijs zakt. Het zou bewijzen dat een flinterdun vloeibaar laagje tussen ijs en schaats verantwoordelijk is voor het feit dat je kunt schaatsen en dus voor het feit dat ijs glad is.

Marnix sprak deze theorie echter weer tegen, door te laten zien dat ijs niet meer glijdt bij een temperatuur van min 30 graden celsius. Volgens Marnix is dat omdat moleculen bij zo’n lage temperatuur niet meer de lucht in vervliegen. Dit geeft minder beweging in de toplaag en dat maakt het ijs minder glad.